Essay
Allochtone ouders zijn verantwoordelijk voor de taalontwikkeling van
hun kinderen.
10-6-2019
Jasmijn Kanda
, Allochtone ouders zijn verantwoordelijk voor de taalontwikkeling van hun kinderen.
Naar schatting beheersen 2,5 miljoen mensen in Nederland niet het minimale taalniveau om
volwaardig te functioneren in de Nederlandse maatschappij. Dit niveau is vastgesteld door de
overheid op eindniveau VMBO of niveau 2/3 van het mbo, niveau 2f (Stichting lezen en schrijven,
z.d). Laaggeletterdheid vormt een groot maatschappelijk probleem in Nederland.
In de wijk Poelenburg in Zaandam, waar ik werkzaam ben, ligt het percentage laaggeletterden nog
hoger dan in de andere wijken in Zaandam. Vaak wordt er hier een verband gelegd tussen het hoge
percentage allochtone bewoners in de wijk en het onvoldoende beheersen van de Nederlandse taal,
onder andere vanwege de taalbarrière. Ook het aantal kinderen dat school begint met een
taalachterstand is in deze wijk hoog. Wie is er verantwoordelijk voor de taalontwikkeling van de
kinderen uit de wijk Poelenburg? Sommigen zijn van mening dat de verantwoordelijkheid niet bij de
ouders ligt, maar bijvoorbeeld bij de school of de gemeente. Ik ben van mening dat allochtone
ouders zelf verantwoordelijk zijn voor de taalontwikkeling van hun kinderen.
In de wijk Poelenburg is de voertaal vaak Turks. Er wordt Turks gesproken op straat, op school en
thuis. Ouders zeggen zelf dat hun beheersing van de Nederlandse taal achteruitgaat omdat daar zo
weinig een beroep op wordt gedaan; het is in Poelenburg en delen van Peldersveld namelijk niet
eens nodig de taal te kunnen spreken. Ouders kunnen prima functioneren in de Nederlandse
maatschappij zonder de Nederlandse taal te beheersen (Actieplan Poelenburg, 2018).
Er zijn nog verschillende andere redenen waarom ouders liever de eigen taal spreken.
Uit onderzoek blijkt bijvoorbeeld dat Turkse leerlingen duidelijk van mening zijn dat iedere etnische
minderheidsgroepering zoveel mogelijk de eigen cultuur moet behouden. Van de Nederlandse
leerlingen is 35% er voor dat minderheidsgroeperingen hun cultuur behouden en 20% is hier tegen.
Bij de Turkse leerlingen zijn deze percentages veel hoger namelijk 80% is voor het behouden van de
cultuur en 3% is tegen (Verkuyten, Thijs 1999). Allochtone ouders vinden het over het algemeen
belangrijk om aan hun kinderen de waarde en positieve kanten van de eigen cultuur, geschiedenis en
identiteit over te dragen, en kinderen nemen dit over (Verkuyten, Thijs 1999). Taal is een groot
onderdeel van cultuur. Op het moment dat een kind de moedertaal van ouders niet spreekt is het al
bijna onmogelijk om met de overige familieleden te communiceren. Daarnaast is het ook
gemakkelijker om religie over te brengen in de eigen taal. Zo is bijvoorbeeld de Koran oorspronkelijk
in het Arabisch geschreven. Ik vind cultuurbehoud belangrijk want cultuur staat voor identiteit, zelf
ben ik ook tweetalig opgevoed. En één ding is zeker: de kans is zeer klein dat kinderen de moedertaal
van ouders op school zullen leren. Maar is dit een geldige reden om de kinderen dan ook maar geen
Nederlands te leren? En zijn allochtone ouders wel in staat om de Nederlandse taal te leren?
Uit onderzoek van de wetenschappers van het Massachusetts Institute of Technology (MIT) en het
Boston College blijkt dat jonge kinderen gemakkelijker een nieuwe taal leren dan volwassenen. Wie
op een vloeiende manier een tweede taal wil kunnen spreken, moet voor zijn tiende levensjaar een
taal opleiding volgen. Op basis van deze informatie kan geconcludeerd worden dat ouders nooit in
staat zullen zijn het Nederlands vloeiend te beheersen. Gezien het feit dat kinderen al naar school
gaan op vierjarige leeftijd is het nog ruim op tijd om Nederlands te leren denken veel ouders.
Helaas is dit niet wat er blijkt uit het Actieplan Poelenburg, dit plan geeft een beeld van hoe het er
momenteel aan toe gaat. In dit plan wordt het volgende vermeldt: ‘Kinderen die instromen op het
basisonderwijs beheersen de taal onvoldoende en beginnen hun schooltijd met een taalachterstand
(Actieplan Poelenburg, 2018).’ Hieruit blijkt dat verwachten dat de school de kinderen wel
Nederlands leert niet realistisch is.
In onze maatschappij wordt bijna alle kennis en informatie overgedragen en uitgewisseld via
gesproken, of geschreven taal. Kinderen, die het Nederlands niet (voldoende) beheersen, zullen
binnen het onderwijs snel een grote achterstand oplopen vanwege hun taalbarrière. Dit geldt voor
de sociaal-emotionele ontwikkeling maar ook de cognitieve ontwikkeling van het kind (Edumax &
Psymax, z.d).
Allochtone ouders zijn verantwoordelijk voor de taalontwikkeling van
hun kinderen.
10-6-2019
Jasmijn Kanda
, Allochtone ouders zijn verantwoordelijk voor de taalontwikkeling van hun kinderen.
Naar schatting beheersen 2,5 miljoen mensen in Nederland niet het minimale taalniveau om
volwaardig te functioneren in de Nederlandse maatschappij. Dit niveau is vastgesteld door de
overheid op eindniveau VMBO of niveau 2/3 van het mbo, niveau 2f (Stichting lezen en schrijven,
z.d). Laaggeletterdheid vormt een groot maatschappelijk probleem in Nederland.
In de wijk Poelenburg in Zaandam, waar ik werkzaam ben, ligt het percentage laaggeletterden nog
hoger dan in de andere wijken in Zaandam. Vaak wordt er hier een verband gelegd tussen het hoge
percentage allochtone bewoners in de wijk en het onvoldoende beheersen van de Nederlandse taal,
onder andere vanwege de taalbarrière. Ook het aantal kinderen dat school begint met een
taalachterstand is in deze wijk hoog. Wie is er verantwoordelijk voor de taalontwikkeling van de
kinderen uit de wijk Poelenburg? Sommigen zijn van mening dat de verantwoordelijkheid niet bij de
ouders ligt, maar bijvoorbeeld bij de school of de gemeente. Ik ben van mening dat allochtone
ouders zelf verantwoordelijk zijn voor de taalontwikkeling van hun kinderen.
In de wijk Poelenburg is de voertaal vaak Turks. Er wordt Turks gesproken op straat, op school en
thuis. Ouders zeggen zelf dat hun beheersing van de Nederlandse taal achteruitgaat omdat daar zo
weinig een beroep op wordt gedaan; het is in Poelenburg en delen van Peldersveld namelijk niet
eens nodig de taal te kunnen spreken. Ouders kunnen prima functioneren in de Nederlandse
maatschappij zonder de Nederlandse taal te beheersen (Actieplan Poelenburg, 2018).
Er zijn nog verschillende andere redenen waarom ouders liever de eigen taal spreken.
Uit onderzoek blijkt bijvoorbeeld dat Turkse leerlingen duidelijk van mening zijn dat iedere etnische
minderheidsgroepering zoveel mogelijk de eigen cultuur moet behouden. Van de Nederlandse
leerlingen is 35% er voor dat minderheidsgroeperingen hun cultuur behouden en 20% is hier tegen.
Bij de Turkse leerlingen zijn deze percentages veel hoger namelijk 80% is voor het behouden van de
cultuur en 3% is tegen (Verkuyten, Thijs 1999). Allochtone ouders vinden het over het algemeen
belangrijk om aan hun kinderen de waarde en positieve kanten van de eigen cultuur, geschiedenis en
identiteit over te dragen, en kinderen nemen dit over (Verkuyten, Thijs 1999). Taal is een groot
onderdeel van cultuur. Op het moment dat een kind de moedertaal van ouders niet spreekt is het al
bijna onmogelijk om met de overige familieleden te communiceren. Daarnaast is het ook
gemakkelijker om religie over te brengen in de eigen taal. Zo is bijvoorbeeld de Koran oorspronkelijk
in het Arabisch geschreven. Ik vind cultuurbehoud belangrijk want cultuur staat voor identiteit, zelf
ben ik ook tweetalig opgevoed. En één ding is zeker: de kans is zeer klein dat kinderen de moedertaal
van ouders op school zullen leren. Maar is dit een geldige reden om de kinderen dan ook maar geen
Nederlands te leren? En zijn allochtone ouders wel in staat om de Nederlandse taal te leren?
Uit onderzoek van de wetenschappers van het Massachusetts Institute of Technology (MIT) en het
Boston College blijkt dat jonge kinderen gemakkelijker een nieuwe taal leren dan volwassenen. Wie
op een vloeiende manier een tweede taal wil kunnen spreken, moet voor zijn tiende levensjaar een
taal opleiding volgen. Op basis van deze informatie kan geconcludeerd worden dat ouders nooit in
staat zullen zijn het Nederlands vloeiend te beheersen. Gezien het feit dat kinderen al naar school
gaan op vierjarige leeftijd is het nog ruim op tijd om Nederlands te leren denken veel ouders.
Helaas is dit niet wat er blijkt uit het Actieplan Poelenburg, dit plan geeft een beeld van hoe het er
momenteel aan toe gaat. In dit plan wordt het volgende vermeldt: ‘Kinderen die instromen op het
basisonderwijs beheersen de taal onvoldoende en beginnen hun schooltijd met een taalachterstand
(Actieplan Poelenburg, 2018).’ Hieruit blijkt dat verwachten dat de school de kinderen wel
Nederlands leert niet realistisch is.
In onze maatschappij wordt bijna alle kennis en informatie overgedragen en uitgewisseld via
gesproken, of geschreven taal. Kinderen, die het Nederlands niet (voldoende) beheersen, zullen
binnen het onderwijs snel een grote achterstand oplopen vanwege hun taalbarrière. Dit geldt voor
de sociaal-emotionele ontwikkeling maar ook de cognitieve ontwikkeling van het kind (Edumax &
Psymax, z.d).
