Bestuur, Politiek en Samenleving
Alle colleges 2024
Vrije Universiteit Amsterdam
+ colleges 1 - 10 compleet
+ 87 oefen tentamenvragen met antwoorden
+ 100 belangrijkste kernbegrippen uitgelegd voor tentamen
,
,
,Alles staat erin maar ik heb de inhoudsopgave moeten inkorten anders werd hij 5 pag lang. Staat echt veel in 😊
College 1 Politieke concepten
Politiek: Activiteit of proces waardoor groepen bindende besluiten nemen en handhaven die
betrekking hebben op de collectiviteit
3 aspecten van politek: - Collectieve activiteit
- Beslissingen die het collectief aangaan
- Beslissingen worden gehandhaafd
Politiek is het proces van het nemen en uitvoeren (handhaven) van collectieve
besluiten EASTON: gezaghebbende toedeling van waarden (Easton)
Idealistisch: Voor het nut van het algemeen
Aristoteles samenwerken aan gemeenschappelijke doelen
Realistisch: Ten bate van eigen
belang Laswell who gets what, when,
how
Marx uitvoerend comité van de bourgeoisie
Politiek: - gemeenschappelijke en concurrerende belangen
- Coöperatie en conflict
- Rede en macht
(Democratisch) Politiek systeem: Conflictbeheersing op basis van consensus
- Regels van het politieke spel
- Uitvoering via overheden (government)
Overheid (Government)
Algemeen: Alle instituties belast met het nemen van collectieve besluiten voor de
samenleving Beperkter: Top van die instituties (bijv. regering)
Doel Overheid: - Voorkomen Hobbesiaanse oorlogen veiligheid, voorspelbaarheid!
- Efficiency door standaardisering (Coase)
Probleem: Wie bewaakt de bewakers (Plato) democratie: kies andere bewakers
Governance 1:
- Het collectieve besluitvormingsproces al dan niet met een centrale rol v/d Overheid (Government)
- Voorbij de Overheid (Government): NGOs, private actoren (beroepsgroepen,
belangengroepen, media, (non)profit) iedereen actief in politiek systeem
Governance 2:
- (Nationale) besluitvormingsprocessen zonder directe macht overheid
- Reguleren (economisch, sociaal, EU), niet zelf doen (overheid)
-Laat Kwaliteit en effectiviteit van (overheids)beleid zien Good Governance’, integriteit
- Wereld politiek (Internationale Organisaties)
Classificatie overheden
Vrije (Liberal) democratieën (VS?): - Gekozen leiders (democratie)
- Burgerlijke en politieke vrijheden (liberal)
, Competitief Autoritair regimes: - Verkiezingen (democratie)
- Sterk beperkte burgerlijke en politieke vrijheden (autoritair)
Autoritaire regimes (China?): - Geen verkiezingen of volkscontrole
- Geen burgerlijke of politieke vrijheden
Vorm Wie regeert
De Machtsverdeling van Aristoteles één Weinig Veel
Realistisch (algemeen belang) Koning Aristocratie Polity
Perversie (Privé belang speciale groepen) Tiran Oligarchie Democratie
Macht
Idealistisch: Het vermogen tot samenwerken (Ahrendt) tot nut van het algemeen
Realistisch: Het vermogen gewenste effecten te realiseren (Russell, Parsons) = invloed over of
op anderen wat betreft doelen en belangen = de mogelijkheid de eigen visie door te zetten
Dimensies (Lukes): - Wie wint, welke belangen/voorkeuren winnen
- Wie bepaalt welke belangen/voorkeuren op de agenda
komen (agendabouw, non-decisions)
- Wie bepaalt/vormt belangen/voorkeuren (probleemdefinitie, informatie)
Autoriteit (gelegitimeerde macht):
Het door anderen geaccepteerde recht om te handelen of te heersen (legitimiteit)
- (macht: het vermogen om te handelen of te heersen)
Weber: - Traditioneel:
Autoriteit als onderdeel natuurlijke orde, gewoonte, traditie (monarchie, patriarchaal, stam, clan)
- Charismatisch:
Autoriteit in perceptie van volgelingen: inspiratie, uniek (hoe volgelingen autoriteit zien)
Vraag centraal – politieke condities
- Legaal-rationeel:
- Autoriteit op basis van regels en procedures (wetten)
- Basis: individuele rechten
- Essentieel onderdeel vrije (liberal) democratie
Legitimiteit
= Het door betrokkenen aanvaarde recht om besluiten te nemen
- Gebaseerd op traditie, charisma of constitutie
Staat: - Politieke gemeenschap
- Bevolking
- Territoriale eenheid
- Een centrale overheid
Soevereiniteit: Uiteindelijke bron van
autoriteit (de) Soeverein: Hoogste en finale
besluitvormer
Soevereiniteit Intern: - Wetgeving
- Geweldsmonopolie
Soevereiniteit Extern: - Internationale erkenning van jurisdictie over territoriale eenheid
2
Alle colleges 2024
Vrije Universiteit Amsterdam
+ colleges 1 - 10 compleet
+ 87 oefen tentamenvragen met antwoorden
+ 100 belangrijkste kernbegrippen uitgelegd voor tentamen
,
,
,Alles staat erin maar ik heb de inhoudsopgave moeten inkorten anders werd hij 5 pag lang. Staat echt veel in 😊
College 1 Politieke concepten
Politiek: Activiteit of proces waardoor groepen bindende besluiten nemen en handhaven die
betrekking hebben op de collectiviteit
3 aspecten van politek: - Collectieve activiteit
- Beslissingen die het collectief aangaan
- Beslissingen worden gehandhaafd
Politiek is het proces van het nemen en uitvoeren (handhaven) van collectieve
besluiten EASTON: gezaghebbende toedeling van waarden (Easton)
Idealistisch: Voor het nut van het algemeen
Aristoteles samenwerken aan gemeenschappelijke doelen
Realistisch: Ten bate van eigen
belang Laswell who gets what, when,
how
Marx uitvoerend comité van de bourgeoisie
Politiek: - gemeenschappelijke en concurrerende belangen
- Coöperatie en conflict
- Rede en macht
(Democratisch) Politiek systeem: Conflictbeheersing op basis van consensus
- Regels van het politieke spel
- Uitvoering via overheden (government)
Overheid (Government)
Algemeen: Alle instituties belast met het nemen van collectieve besluiten voor de
samenleving Beperkter: Top van die instituties (bijv. regering)
Doel Overheid: - Voorkomen Hobbesiaanse oorlogen veiligheid, voorspelbaarheid!
- Efficiency door standaardisering (Coase)
Probleem: Wie bewaakt de bewakers (Plato) democratie: kies andere bewakers
Governance 1:
- Het collectieve besluitvormingsproces al dan niet met een centrale rol v/d Overheid (Government)
- Voorbij de Overheid (Government): NGOs, private actoren (beroepsgroepen,
belangengroepen, media, (non)profit) iedereen actief in politiek systeem
Governance 2:
- (Nationale) besluitvormingsprocessen zonder directe macht overheid
- Reguleren (economisch, sociaal, EU), niet zelf doen (overheid)
-Laat Kwaliteit en effectiviteit van (overheids)beleid zien Good Governance’, integriteit
- Wereld politiek (Internationale Organisaties)
Classificatie overheden
Vrije (Liberal) democratieën (VS?): - Gekozen leiders (democratie)
- Burgerlijke en politieke vrijheden (liberal)
, Competitief Autoritair regimes: - Verkiezingen (democratie)
- Sterk beperkte burgerlijke en politieke vrijheden (autoritair)
Autoritaire regimes (China?): - Geen verkiezingen of volkscontrole
- Geen burgerlijke of politieke vrijheden
Vorm Wie regeert
De Machtsverdeling van Aristoteles één Weinig Veel
Realistisch (algemeen belang) Koning Aristocratie Polity
Perversie (Privé belang speciale groepen) Tiran Oligarchie Democratie
Macht
Idealistisch: Het vermogen tot samenwerken (Ahrendt) tot nut van het algemeen
Realistisch: Het vermogen gewenste effecten te realiseren (Russell, Parsons) = invloed over of
op anderen wat betreft doelen en belangen = de mogelijkheid de eigen visie door te zetten
Dimensies (Lukes): - Wie wint, welke belangen/voorkeuren winnen
- Wie bepaalt welke belangen/voorkeuren op de agenda
komen (agendabouw, non-decisions)
- Wie bepaalt/vormt belangen/voorkeuren (probleemdefinitie, informatie)
Autoriteit (gelegitimeerde macht):
Het door anderen geaccepteerde recht om te handelen of te heersen (legitimiteit)
- (macht: het vermogen om te handelen of te heersen)
Weber: - Traditioneel:
Autoriteit als onderdeel natuurlijke orde, gewoonte, traditie (monarchie, patriarchaal, stam, clan)
- Charismatisch:
Autoriteit in perceptie van volgelingen: inspiratie, uniek (hoe volgelingen autoriteit zien)
Vraag centraal – politieke condities
- Legaal-rationeel:
- Autoriteit op basis van regels en procedures (wetten)
- Basis: individuele rechten
- Essentieel onderdeel vrije (liberal) democratie
Legitimiteit
= Het door betrokkenen aanvaarde recht om besluiten te nemen
- Gebaseerd op traditie, charisma of constitutie
Staat: - Politieke gemeenschap
- Bevolking
- Territoriale eenheid
- Een centrale overheid
Soevereiniteit: Uiteindelijke bron van
autoriteit (de) Soeverein: Hoogste en finale
besluitvormer
Soevereiniteit Intern: - Wetgeving
- Geweldsmonopolie
Soevereiniteit Extern: - Internationale erkenning van jurisdictie over territoriale eenheid
2
