Psychopathalogie Kwartiel 3 H1,9,11,19,20,21,22,25
3.1 Hoofdstuk 1
Klinische psychologie is overal
- Je kunt in diverse settingen aangesproken worden op kennis met betrekking tot psychische
stoornissen.
Klinische psychologie:
- Stoornissen staan centraal
- Gedrag dat afwijkt van een bepaalde norm (die lastig zijn voor de persoon of zijn omgeving)
- Ontstaan
- Voortbestaan
- Behandelinterventies
Binnen dit vak gebruiken we de term stoornis, omdat het boek dat ook doet. Er is wel discussie over,
nieuwe termen ervoor zijn Psychische/menselijke variatie/ psychische problemen
Normaal of abnormaal gedrag:
- De context van gedrag maakt uit
Danielle Braun: “antropologie; gek is een contextprobleem”.
Abnormaal gedrag:
Factoren van Seligman e.a.:
1. Persoonlijk lijden
2. Disfunctioneren
3. Irrationeel/onbegrijpelijk gedrag
4. Onvoorspelbaar gedrag en controleverlies
5. Opvallend en onconventioneel gedrag
6. Gedrag dat een ongemakkelijk gevoel bij anderen teweegbrengt
7. Overtreden van morele normen
3 modellen die uitspraken pogen te doen over het onderscheid tussen normaal en abnormaal
1. Statische model
2. Ziekte model
3. Leer- of onderwijs model
Statisch model: menselijke eigenschappen als min of meer normaal verdeeld.
Nadelen:
Grens onduidelijk
Niet alles normaal verdeeld
Individueel lijden niet meegenomen
Medisch model:
Onderliggende mechanismen als oorzaak van psychische
stoornissen
(aan kritiek onderhevig model)
Nadelen:
Cliënt in afhankelijke rol
Niet voor alle stoornissen is een oorzaak
Labelling, stigmatisering, zelfstigma
,De farmacie en de in stand gehouden mythes:
Mythes over het stofjes tekort of de chemische onbalans.
- Als je ooit gehoord hebt over stofjestekort of chemische onbalans, dit is een mythe en niet
bewezen.
Genen: eenvoudige mono genetische aandoeningen waarbij een enkel afwijkend gen de oorzaak is
van ziekte komen bij psychische aandoeningen niet voor. Zoals wel bv bij de ziekte van Huntington.
De meeste stoornissen zijn als ze al genetisch zijn, zijn multi-genetisch
Nature VS Nurture:
Conclusie: meerdere opvattingen over grens normaal, afwijkend gedrag en stoornissen.
- Dus voorzichtigheid is geboden zeker bij het stellen van diagnoses of hebben we het over
classificaties??
- Theoretische modellen allemaal deels van toepassing op stoornissen geen één model is
alles verklarend!
, H9
Soorten classificatie
- Categoriaal VS dimensioneel
- Monothetisch VS polythetisch
- Symptomen VS pathogene mechanismen
- Nevenschikkend VS hiërarchisch
Categoriaal VS dimensioneel
- Categoriaal: indeling in een klasse die duidelijk van de andere is
afgegrensd. Je hebt iets wel of niet.
- Dimensioneel: er is een glijdende schaal, je kunt iets hebben in bepaalde
mate.
Monothetische classificatie
Leden van een klasse hebben één (of meer) kenmerken met elkaar gemeen
Bijv. depressie. Alle mensen met een depressie hebben een sombere stemming en/of verlies van
plezier.
Polythetische classificatie
Leden van een klasse hebben zoveel mogelijk kenmerken gemeen maar hoeven niet noodzakelijk één
specifiek kenmerk te delen.
Bijv. Paniek. 4 van de 13 kenmerken.
Indeling: op basis van symptomen: Psychische stoornissen kan men beschrijven in termen van
symptomen die aan de buitenkant waarneembaar zijn of die een cliënt zelf aangeeft.
Pathogene mechanismen: De indeling op basis van ziekmakende (pathogene) mechanismen houdt in
dat psychische stoornissen ingedeeld worden op grond van de processen die de symptomen
veroorzaken (biologisch, psychologisch of sociale processen).
Hiërarchisch: systemen waarin sommige klassen een hogere rang hebben dan andere klassen
Nevenschikkend: systemen waarin alle klassen dezelfde rang hebben.
Geschiedenis DSM:
- 5 versies, 400 stoornissen
- De DSM-5-TR
- BOGSAT: Bunch of guys sitting around a table
- De manier hoe de classificaties tot stand komen; Amerikaanse psychiaters aan tafel die
stemmen of de stoornis wel of niet in de DSM moet worden opgenomen.
3.1 Hoofdstuk 1
Klinische psychologie is overal
- Je kunt in diverse settingen aangesproken worden op kennis met betrekking tot psychische
stoornissen.
Klinische psychologie:
- Stoornissen staan centraal
- Gedrag dat afwijkt van een bepaalde norm (die lastig zijn voor de persoon of zijn omgeving)
- Ontstaan
- Voortbestaan
- Behandelinterventies
Binnen dit vak gebruiken we de term stoornis, omdat het boek dat ook doet. Er is wel discussie over,
nieuwe termen ervoor zijn Psychische/menselijke variatie/ psychische problemen
Normaal of abnormaal gedrag:
- De context van gedrag maakt uit
Danielle Braun: “antropologie; gek is een contextprobleem”.
Abnormaal gedrag:
Factoren van Seligman e.a.:
1. Persoonlijk lijden
2. Disfunctioneren
3. Irrationeel/onbegrijpelijk gedrag
4. Onvoorspelbaar gedrag en controleverlies
5. Opvallend en onconventioneel gedrag
6. Gedrag dat een ongemakkelijk gevoel bij anderen teweegbrengt
7. Overtreden van morele normen
3 modellen die uitspraken pogen te doen over het onderscheid tussen normaal en abnormaal
1. Statische model
2. Ziekte model
3. Leer- of onderwijs model
Statisch model: menselijke eigenschappen als min of meer normaal verdeeld.
Nadelen:
Grens onduidelijk
Niet alles normaal verdeeld
Individueel lijden niet meegenomen
Medisch model:
Onderliggende mechanismen als oorzaak van psychische
stoornissen
(aan kritiek onderhevig model)
Nadelen:
Cliënt in afhankelijke rol
Niet voor alle stoornissen is een oorzaak
Labelling, stigmatisering, zelfstigma
,De farmacie en de in stand gehouden mythes:
Mythes over het stofjes tekort of de chemische onbalans.
- Als je ooit gehoord hebt over stofjestekort of chemische onbalans, dit is een mythe en niet
bewezen.
Genen: eenvoudige mono genetische aandoeningen waarbij een enkel afwijkend gen de oorzaak is
van ziekte komen bij psychische aandoeningen niet voor. Zoals wel bv bij de ziekte van Huntington.
De meeste stoornissen zijn als ze al genetisch zijn, zijn multi-genetisch
Nature VS Nurture:
Conclusie: meerdere opvattingen over grens normaal, afwijkend gedrag en stoornissen.
- Dus voorzichtigheid is geboden zeker bij het stellen van diagnoses of hebben we het over
classificaties??
- Theoretische modellen allemaal deels van toepassing op stoornissen geen één model is
alles verklarend!
, H9
Soorten classificatie
- Categoriaal VS dimensioneel
- Monothetisch VS polythetisch
- Symptomen VS pathogene mechanismen
- Nevenschikkend VS hiërarchisch
Categoriaal VS dimensioneel
- Categoriaal: indeling in een klasse die duidelijk van de andere is
afgegrensd. Je hebt iets wel of niet.
- Dimensioneel: er is een glijdende schaal, je kunt iets hebben in bepaalde
mate.
Monothetische classificatie
Leden van een klasse hebben één (of meer) kenmerken met elkaar gemeen
Bijv. depressie. Alle mensen met een depressie hebben een sombere stemming en/of verlies van
plezier.
Polythetische classificatie
Leden van een klasse hebben zoveel mogelijk kenmerken gemeen maar hoeven niet noodzakelijk één
specifiek kenmerk te delen.
Bijv. Paniek. 4 van de 13 kenmerken.
Indeling: op basis van symptomen: Psychische stoornissen kan men beschrijven in termen van
symptomen die aan de buitenkant waarneembaar zijn of die een cliënt zelf aangeeft.
Pathogene mechanismen: De indeling op basis van ziekmakende (pathogene) mechanismen houdt in
dat psychische stoornissen ingedeeld worden op grond van de processen die de symptomen
veroorzaken (biologisch, psychologisch of sociale processen).
Hiërarchisch: systemen waarin sommige klassen een hogere rang hebben dan andere klassen
Nevenschikkend: systemen waarin alle klassen dezelfde rang hebben.
Geschiedenis DSM:
- 5 versies, 400 stoornissen
- De DSM-5-TR
- BOGSAT: Bunch of guys sitting around a table
- De manier hoe de classificaties tot stand komen; Amerikaanse psychiaters aan tafel die
stemmen of de stoornis wel of niet in de DSM moet worden opgenomen.
