HC 1 criminaliteit en criminologie 12-9-2024
Hoofdvragen:
- Wat wordt verstaan onder criminaliteit?
- Wat is aard, omvang en ontwikkeling van criminaliteit?
- Wat zijn de achtergronden voor criminaliteit?
- Wat is de wijze waarop de overheid en de overige maatschappij op
criminaliteit reageert?
Gebruiken, normen en wetten
- Gebruiken: minder gewenst & geen/lichte sancties
- Normen: niet gewenst & (niet wettelijke) sancties
- Rechtsnormen: niet gewenst & wettelijke sancties (= wetten en
jurisprudentie)
- “Slecht gedrag” (Mala in Se)
- Gedrag dat door iedereen gezien wordt als slecht
- Daarom in alle landen op alle momenten in wetboek van sr.
Opgenomen
- Opgenomen in universele wetten: gw.
- “Verboden gedrag” (Mala Prohibita)
- Gedrag waarover verschillende ideeën zijn over of en hoe erg dit
slecht is
- Daarom verschillen tussen landen en momenten in of het is
opgenomen in wetboeken van sr.
- Niet opgenomen in universele wetten
Slachtofferloze delicten
(Wanneer beide partijen vrijwillig instemmen en vinden dat zij door de
transactie niet geschaad worden)
- Drugsgebruik & drugshandel
- Echtscheiding
- Euthanasie
- Overspel
- Porno
- Gokken
Crimivictimaliteit maatschappelijk probleem als er veelvoorkomend is, veel
schade, sociaal probleem en politiek probleem.
Schade: materiele schade, milieuschade, immateriële schade
Sociaal probleem: veel betrokken actoren, organisatie, bedrijven, spanningen
tussen wensen burgers en rol overheid
Politiek: zorgen voor veiligheid is een basisfunctie van de overheid, veiligheid is
collectief goed
Definitie van criminaliteit: menselijk gedrag waarbij andere
personen worden uitgebuit of schade toegebracht, en dat sociale
regels schendt.
,[En waarvan in rechtsnormen is aangegeven dat het niet mag, en
waarvan de overheid de wetten ook handhaaft]
Verklaringen voor definitie criminaliteit
- Technologische context
- Maatschappelijke context
- Normen van samenleving (consensusmodel)
- Normen en belangen van machthebbers (conflictmodel)
- Politieke besluitvorming (pluralisme model)
Gedrag dat regels overtreedt en wat meer en deel anderen niet oké
vinden.
Basisdisciplines van de criminologie:
- Maatschappijwetenschappen
- Gedragswetenschappen
- Natuurwetenschappen
- Juridische wetenschappen
Sub disciplines van de criminologie
- Criminografie: de beschrijvende studie van de aard, omvang en
ontwikkeling van criminaliteit
- Etiologie: de verklarende studie van oorzaken/verklaringen van
criminaliteit
- Penologie: de studie van de formele en informele reacties op
criminaliteit
- Victimologie: de studie van slachtoffers van criminaliteit
Mix van een rechtenstudie samen met wat criminaliteit nou is
Geschiedenis van de criminologie
.... - 1700: Theologische benadering
Klassieke oudheid –> middeleeuwen
Renaissance –> verlichting
1700 - 1800: Filosofisch en normatieve benadering
Klassieke school (Becarria, Bentham, Montesqieu)
1800 - 1900: Wetenschappelijke benadering
Positivistische school (Quetelet)
Italiaanse antropologische school (Lombroso)
Franse milieuschool (Durkheim)
Socialistische criminologie (Bonger)
1900 - nu: Modern Wetenschappelijke benadering
Kritische criminologie (Hoefnagels, Bianchi, Hulsman)
Veramerikanisering van de criminologie
Nieuwe zakelijkheid
Verschillende vragen
- Beschrijvingsvragen over aard, omvang, verschillen en ontwikkeling
Hoeveel criminaliteit is er?
, In hoeverre is de criminaliteit gestegen
- Verklaringsvragen
Waarom …?
- Toetsingsvragen
In hoeverre klopt de hypothese dat …?
- Beleidsvragen
Hoe kan het probleem worden opgelost?
Verschillende eenheden
- Onwenselijke gedrag
- Daders
- Slachtoffers
- Buurten, steden, laden
- Actoren bij preventie en strafrechtspleging
Wetenschappelijke discipline
- Feiten
- Verklarende theorieën
- Patronen
- Beleid op basis van wetenschappelijke inzichten
Relevantie
Wetenschappelijk en maatschappelijk.
HC 2 criminaliteit en criminologie 19-9-2024
Interview
Bijvoorbeeld:
- Semi- en ongestructureerde kleinschalige studies
o Diepte-interview
o Studies met focusgroepen
o Interviews met sleutelfiguren
- Life histories
- Gestructureerde grootschalige enquête
o Slachtofferenquêtes
o Zelfrapportage
Slachtofferenquêtes
Zijn grootschalige onderzoeken waarbij een groep burgers op
gestructureerde wijze gevraagd wordt over:
- Slachtofferschap
- Ervaringen met en beleving van het delict
- Contacten met actoren in de strafrechtsketen
- Kernmerken van de overvraagde
Geen enquêtes onder slachtoffers van criminaliteit. Wel onder de
hele bevolking. Ben u wel eens slachtoffer geweest? Waren om
slachtofferschap
, Slachtoffercijfers vs. politiecijfer: 70% zie je bij politiecijfers zie je niet,
maar is wel gebeurd. Autodiefstal wordt het meeste aangeven als aangifte
door verzekering.
Daderenquêtes/ zelfrapportage
Zijn grootschalige onderzoeken waarbij een groep burgers op
gestructureerde wijze gevraagd wordt over:
- Daderschap van criminaliteit (preventie en frequentie)
- Ervaringen met en beleving van het delict
- Contact met actoren in strafrechtsketen
- Kenmerken van de ondervraagde
Voordelen enquête
- Inzichten in delicten die niet in officiële registraties zijn opgenomen
(dark number)
- Geen last van verschillen in definities en wetregelgeving
- Vaak gegevens bekend over kenmerken van daders en slachtoffers
- Vaak beleving van criminaliteit bekend
Nadelen enquête
- Representativiteit niet altijd voldoende
- Antwoorden soms niet betrouwbaar of valide
o Door verschillen in definities van delict
o Door problemen van herinneringen (telescoping)
o Door schaamte of stoer doen
o Door vraagformulering en volgorde vragen
- Sommige delicten blijven buiten zicht
o Slachtofferloze delicten
o Weinig voorkomende delicten
o Dodelijk geweld
- Veel moeite om uit te voeren
Soorten registratie data
Het analyseren van officiële registratiedata is een veelgebruikte
onderzoeksmethode in de criminologie. Data van verschillende bronnen
worden geanalyseerd, o.a.:
- Politiestatistieken
- OM-vervolgingsstatistieken
- Rechtbankstatistieken
- Statistieken van uitvoeringsorganisaties
o Centraal justitieel incassobureau (CJIB)
o Dienst justitiële inrichting (DJI)
- Statistieken van andere organisaties
o Ziekenhuizen
Voordelen registratiegegevens
- Gehele populatie (dus representatief)
- Voor criminologie makkelijk te verzamelen
- Soms ook voor meerdere perioden beschikbaar (longitudinaal)
Hoofdvragen:
- Wat wordt verstaan onder criminaliteit?
- Wat is aard, omvang en ontwikkeling van criminaliteit?
- Wat zijn de achtergronden voor criminaliteit?
- Wat is de wijze waarop de overheid en de overige maatschappij op
criminaliteit reageert?
Gebruiken, normen en wetten
- Gebruiken: minder gewenst & geen/lichte sancties
- Normen: niet gewenst & (niet wettelijke) sancties
- Rechtsnormen: niet gewenst & wettelijke sancties (= wetten en
jurisprudentie)
- “Slecht gedrag” (Mala in Se)
- Gedrag dat door iedereen gezien wordt als slecht
- Daarom in alle landen op alle momenten in wetboek van sr.
Opgenomen
- Opgenomen in universele wetten: gw.
- “Verboden gedrag” (Mala Prohibita)
- Gedrag waarover verschillende ideeën zijn over of en hoe erg dit
slecht is
- Daarom verschillen tussen landen en momenten in of het is
opgenomen in wetboeken van sr.
- Niet opgenomen in universele wetten
Slachtofferloze delicten
(Wanneer beide partijen vrijwillig instemmen en vinden dat zij door de
transactie niet geschaad worden)
- Drugsgebruik & drugshandel
- Echtscheiding
- Euthanasie
- Overspel
- Porno
- Gokken
Crimivictimaliteit maatschappelijk probleem als er veelvoorkomend is, veel
schade, sociaal probleem en politiek probleem.
Schade: materiele schade, milieuschade, immateriële schade
Sociaal probleem: veel betrokken actoren, organisatie, bedrijven, spanningen
tussen wensen burgers en rol overheid
Politiek: zorgen voor veiligheid is een basisfunctie van de overheid, veiligheid is
collectief goed
Definitie van criminaliteit: menselijk gedrag waarbij andere
personen worden uitgebuit of schade toegebracht, en dat sociale
regels schendt.
,[En waarvan in rechtsnormen is aangegeven dat het niet mag, en
waarvan de overheid de wetten ook handhaaft]
Verklaringen voor definitie criminaliteit
- Technologische context
- Maatschappelijke context
- Normen van samenleving (consensusmodel)
- Normen en belangen van machthebbers (conflictmodel)
- Politieke besluitvorming (pluralisme model)
Gedrag dat regels overtreedt en wat meer en deel anderen niet oké
vinden.
Basisdisciplines van de criminologie:
- Maatschappijwetenschappen
- Gedragswetenschappen
- Natuurwetenschappen
- Juridische wetenschappen
Sub disciplines van de criminologie
- Criminografie: de beschrijvende studie van de aard, omvang en
ontwikkeling van criminaliteit
- Etiologie: de verklarende studie van oorzaken/verklaringen van
criminaliteit
- Penologie: de studie van de formele en informele reacties op
criminaliteit
- Victimologie: de studie van slachtoffers van criminaliteit
Mix van een rechtenstudie samen met wat criminaliteit nou is
Geschiedenis van de criminologie
.... - 1700: Theologische benadering
Klassieke oudheid –> middeleeuwen
Renaissance –> verlichting
1700 - 1800: Filosofisch en normatieve benadering
Klassieke school (Becarria, Bentham, Montesqieu)
1800 - 1900: Wetenschappelijke benadering
Positivistische school (Quetelet)
Italiaanse antropologische school (Lombroso)
Franse milieuschool (Durkheim)
Socialistische criminologie (Bonger)
1900 - nu: Modern Wetenschappelijke benadering
Kritische criminologie (Hoefnagels, Bianchi, Hulsman)
Veramerikanisering van de criminologie
Nieuwe zakelijkheid
Verschillende vragen
- Beschrijvingsvragen over aard, omvang, verschillen en ontwikkeling
Hoeveel criminaliteit is er?
, In hoeverre is de criminaliteit gestegen
- Verklaringsvragen
Waarom …?
- Toetsingsvragen
In hoeverre klopt de hypothese dat …?
- Beleidsvragen
Hoe kan het probleem worden opgelost?
Verschillende eenheden
- Onwenselijke gedrag
- Daders
- Slachtoffers
- Buurten, steden, laden
- Actoren bij preventie en strafrechtspleging
Wetenschappelijke discipline
- Feiten
- Verklarende theorieën
- Patronen
- Beleid op basis van wetenschappelijke inzichten
Relevantie
Wetenschappelijk en maatschappelijk.
HC 2 criminaliteit en criminologie 19-9-2024
Interview
Bijvoorbeeld:
- Semi- en ongestructureerde kleinschalige studies
o Diepte-interview
o Studies met focusgroepen
o Interviews met sleutelfiguren
- Life histories
- Gestructureerde grootschalige enquête
o Slachtofferenquêtes
o Zelfrapportage
Slachtofferenquêtes
Zijn grootschalige onderzoeken waarbij een groep burgers op
gestructureerde wijze gevraagd wordt over:
- Slachtofferschap
- Ervaringen met en beleving van het delict
- Contacten met actoren in de strafrechtsketen
- Kernmerken van de overvraagde
Geen enquêtes onder slachtoffers van criminaliteit. Wel onder de
hele bevolking. Ben u wel eens slachtoffer geweest? Waren om
slachtofferschap
, Slachtoffercijfers vs. politiecijfer: 70% zie je bij politiecijfers zie je niet,
maar is wel gebeurd. Autodiefstal wordt het meeste aangeven als aangifte
door verzekering.
Daderenquêtes/ zelfrapportage
Zijn grootschalige onderzoeken waarbij een groep burgers op
gestructureerde wijze gevraagd wordt over:
- Daderschap van criminaliteit (preventie en frequentie)
- Ervaringen met en beleving van het delict
- Contact met actoren in strafrechtsketen
- Kenmerken van de ondervraagde
Voordelen enquête
- Inzichten in delicten die niet in officiële registraties zijn opgenomen
(dark number)
- Geen last van verschillen in definities en wetregelgeving
- Vaak gegevens bekend over kenmerken van daders en slachtoffers
- Vaak beleving van criminaliteit bekend
Nadelen enquête
- Representativiteit niet altijd voldoende
- Antwoorden soms niet betrouwbaar of valide
o Door verschillen in definities van delict
o Door problemen van herinneringen (telescoping)
o Door schaamte of stoer doen
o Door vraagformulering en volgorde vragen
- Sommige delicten blijven buiten zicht
o Slachtofferloze delicten
o Weinig voorkomende delicten
o Dodelijk geweld
- Veel moeite om uit te voeren
Soorten registratie data
Het analyseren van officiële registratiedata is een veelgebruikte
onderzoeksmethode in de criminologie. Data van verschillende bronnen
worden geanalyseerd, o.a.:
- Politiestatistieken
- OM-vervolgingsstatistieken
- Rechtbankstatistieken
- Statistieken van uitvoeringsorganisaties
o Centraal justitieel incassobureau (CJIB)
o Dienst justitiële inrichting (DJI)
- Statistieken van andere organisaties
o Ziekenhuizen
Voordelen registratiegegevens
- Gehele populatie (dus representatief)
- Voor criminologie makkelijk te verzamelen
- Soms ook voor meerdere perioden beschikbaar (longitudinaal)
