KENNISMAKING
Als een winkel geneesmiddelen wil verkopen die Uitsluitend bestemd zijn voor
Apotheek en Drogist (UAD) dan moet er minimaal een gediplomeerde Drogist in dienst
zijn. Wanneer deze niet aanwezig is worden zijn taken waargenomen door een
gediplomeerd Assistent Drogist.
Wet op de Geneesmiddelenvoorziening (WOG) (1963) → Geneesmiddelenwet (2007).
Een geneesmiddel is een substantie of een Dit klinkt misschien moeilijk of
samenstelling van substanties die bestemd is om te ingewikkeld, maar het komt erop
worden toegediend of aangewend voor (dan wel op neer dat als iets werkt of
enigerlei wijze gepresenteerd als zijnde geschikte voor): aangeboden wordt als
geneesmiddel, het ook als een
1. Het genezen of voorkomen van een ziekte, geneesmiddel moet worden
gebrek, wond of pijn bij de mens; gezien en erkend.
2. Het stellen van een geneeskundige diagnose bij de mens;
3. Het herstellen, verbeteren of anderszins wijzigen van fysiologische functies bij de
mens door een farmacologisch, immunologisch of metabolisch effect te
bewerkstelligen.
Geneesmiddelen kun je herkennen aan een RVG-nummer, met een aantal cijfers
erachter. RVG betekent Registratie Verpakte Geneesmiddelen. Dit betekent dat het
is geregistreerd door het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen (CBG). Dit
houdt in dat het geneesmiddel is goedgekeurd nadat het nauwkeurig is onderzocht of het
werkt, veilig en van goede kwaliteit is. Het belangrijkste voor het CBG zijn de eventuele
bijwerkingen en risico’s van een geneesmiddel.
Afleverstatus (bepaald door het CBG):
UR
o Uitsluitend op Recept (via de arts).
o Het gaat hier om medicijnen met een verhoogd risico, waarbij alleen de
arts kan bepalen of iemand dit geneesmiddel wel of niet kan gebruiken.
o Deze geneesmiddelen vallen niet onder de zelfzorggeneesmiddelen.
UA
o Uitsluitend in de Apotheek.
o Het gaat hier om medicijnen met een bepaald risico. Hier hoort een goede
voorlichting en begeleiding bij.
o Wel vallen deze geneesmiddelen ook onder zelfzorg. De klant kan ze zelf
aanschaffen maar met tussenkomst van een apotheker.
UAD
o Uitsluitend bij Apotheek en Drogist.
o De risico’s van de geneesmiddelen zijn laag, de concentratie van de
werkzame stof is lager en de verpakkingseenheid is vaak kleiner.
o Maar zonder diploma mogen deze geneesmiddelen niet verkocht worden.
AV
o Algemene Verkoop, ook wel Algemeen Verkrijgbaar.
o Deze medicijnen hebben een laag risico en bevatten een zeer lage
concentratie van de werkzame stof en/of een zeer kleine
verpakkingseenheid.
Geneesmiddelen zijn er in diverse vormen. Dit noemen we de toedieningsvormen. Een
werkzame stof (zoals Paracetamol) is van zichzelf niet meteen een tablet of capsule. Dit
betekent dat er stoffen bij worden gedaan om er bijvoorbeeld een tablet van te kunnen
maken. Stoffen die zelf niet de (belangrijkste) werkzame stof zijn maar wel de
(toedienings-)vorm vasthouden. Dit noemen we de hulpstoffen of vulstoffen. Dit houdt
niet in dat deze stoffen zelf geen werking hebben. Soms kunnen ze de werking versterken
of verbeteren. Maar dit kan ook op een negatieve manier.
,Suiker wordt wel gebruikt als smaak verbeterende stof, maar dit maakt het geneesmiddel
niet altijd geschikt voor suikerpatiënten ofwel diabetici.
Behalve suiker is het raadzaam om ook rekening te houden of het product Natrium (zout)
bevat. Iemand met een verhoogde bloeddruk of bij een zoutarm/zoutloos dieet mag geen
producten met Natrium gebruiken.
Een andere stof die niet door iedereen gebruikt mag worden is Aspartaam (E951).
Mensen met de aandoening Fenylketonurie kunnen hier problemen mee krijgen.
Ter hand stellen = officiële term voor het verkopen of aanbieden van geneesmiddelen.
Hoe een geneesmiddel werkt hangt af van een aantal Bij een supermarkt zonder
factoren. De werkzame stof is een van de belangrijkste Drogist in dienst kun je
alleen een klein doosje
redenen. Hoe werkt deze stof en hoe sterk werkt het? Maar (max. 20 stuks)
het is ook afhankelijk van de dosering, hoeveel mag je er van Paracetamol kopen. Hier zal
innemen. Van sommige producten zijn er alleen kleine dan AV (Algemene
verpakkingen, van andere weer grote. Verkoop) op staan.
Een doosje met maximaal
50 stuks kun je vinden in de
Niet iedereen mag zomaar alle geneesmiddelen aanbieden. drogisterij. Dit is UAD
Zo mag de apotheker geneesmiddelen aanbieden uit de (Uitsluitend Apotheek en
categorie: UR – UA – UAD en AV. Voor de drogist geldt: UAD Drogisterij).
Grotere doosjes worden
en AV. De verkooppunten waar geen gediplomeerd Drogist in alleen in de apotheek
dienst is mogen alleen AV-geneesmiddelen verkopen. verkocht, hier staat de
afkorting UA (Uitsluitend
Naast zelfzorggeneesmiddelen worden er ook andere Apotheek) op de
producten verkocht in een drogisterij zoals medische hulpmiddelen en
voedingssupplementen. Deze vallen echter niet onder De Geneesmiddelenwet, maar
onder de Warenwet.
Medische hulpmiddelen
Medische hulpmiddelen zijn middelen die de gezondheid kunnen ondersteunen. De
scheidingslijn tussen een geneesmiddel en een medisch hulpmiddel is soms wat
onduidelijk. Als je het verschil wilt weten kun je altijd op de verpakking kijken.
Een geneesmiddel in de drogisterij is altijd herkenbaar aan het RVG-nummer en de
afkorting UAD of AV.
Een medisch hulpmiddel (Medical Device) kun je herkennen aan een CE-markering en
voldoet aan de volgende eisen:
Het hulpmiddel moet doeltreffend zijn;
Het ontwerp en de constructie moeten veilig zijn (zowel chemisch, fysisch én
microbiologisch);
De productie moet gecontroleerd worden en gevalideerd zijn;
Er moet voldoende informatie beschikbaar zijn voor de gebruiker over het product.
Voedingssupplementen
Supplement betekent aanvulling en het gaat hier dus om een aanvulling op onze
dagelijkse voeding. Ze worden ook wel afgekort tot VMS (Vitamines, Mineralen en
Sporenelementen).
Op de verpakking moet duidelijk aangegeven zijn dat het om een
“voedingssupplement” gaat. Ook vind je terug op de verpakking de zinnen: “een
evenwichtige voeding bevat voldoende vitamines” en “bedoelt als aanvulling op
de voeding”.
Een doseringsadvies zoals 1 of meer doseringen per dag en hoeveel je dan binnenkrijgt
per keer of per dag en hoeveel procent dat is van de Aanbevolen Dagelijkse
Hoeveelheid (ADH).
Een geneesmiddel bestaat uit 1 of meer werkzame stoffen. Meestal zijn deze stoffen van
synthetisch materiaal gemaakt. Maar een werkzame stof kan ook uit de natuur komen.
We praten dan over natuurlijke grondstoffen en over de homeopathische
geneesmiddelen. Je kunt deze geneesmiddelen herkennen omdat er RVH (Registratie
Van Homeopathische Geneesmiddelen) op de verpakking staat met een nummer
erachter. Ook kan een natuurlijk middel de RVG-status krijgen. Als er geen RVH of RVG op
,de verpakking staat is het ook geen erkend geneesmiddel. Wel kan dan een product nog
onder de kruidenpreparaten, medische hulpmiddelen of voedingssupplementen vallen.
Welke bijwerking komt in principe niet voor bij St. Janskruid?
Gewrichtspijn
Wat betekent RVG?
Registratie Verpakte Geneesmiddelen
Wie mag wel een product gebruiken met St. Janskruid?
Iemand met een schimmelinfectie
, NEDERLAND
De drogist bestaat al sinds 1865. Hij nam toen een aantal taken over van de apotheek en
is sindsdien meer en meer geneesmiddelen gaan verkopen. Tegenwoordig kun je terecht
bij meer dan 2700 drogisterijen in Nederland, terwijl je in het buitenland eigenlijk alleen
in een apotheek geneesmiddelen kunt halen.
De drogisterij is laagdrempelig, open en makkelijk toegankelijk voor iedereen én je kunt
er terecht voor een goed gezondheidsadvies, ook wel verantwoorde zorg genoemd.
De apotheek heeft te maken met de BIG en NAN-normen en met de Kwaliteitswet
Zorginstellingen.
BIG – betekent: Beroepen in de Individuele Gezondheidszorg
NAN – betekent: Nederlandse Apotheek Norm
In Nederland zijn ± 1875 apotheken. Hier wordt 15% van alle gezondheidsproducten
aangeschaft. Veel minder dan in de drogisterij (daar is het namelijk 77% van alle
gezondheidsproducten), maar je ziet de laatste jaren wel een toename van
drogisterijproducten in de apotheek.
Tegenwoordig kun je ook in de supermarkt terecht voor geneesmiddelen. Men praat ook
wel over drogmetica. Het aantal supermarkten waar geneesmiddelen verkrijgbaar zijn is
ongeveer 450.
Tussen de supermarkten zijn wel verschillen in welke geneesmiddelen je er kunt
aanschaffen:
De supermarkten waar geen gediplomeerd Drogist in dienst is mogen alleen AV-
geneesmiddelen verkopen.
De supermarkten waar wel een gediplomeerd Drogist in dienst is mogen naast de
AV-geneesmiddelen ook UAD-geneesmiddelen verkopen.
Een winkel die geneesmiddelen verkoopt moet geregistreerd staan bij de Kamer van
Koophandel (KvK).
Een van de belangrijkste taken als Drogist is het geven van voorlichting.
Zelfzorgvoorlichting of verantwoordde zorg noemen we dat. Dat hoeft niet bij iedere klant
te gebeuren, alleen als de klant daar behoefte aan heeft of als er iets niet duidelijk is.
Geneesmiddelen zijn in principe veilig, op voorwaarde dat ze worden gebruikt volgens de
gebruiksaanwijzing.
Het belangrijkste om te leren als gediplomeerd Drogist is dan ook welke producten welke
werkzame stoffen bevatten en wanneer deze wel of juist niet gebruikt mogen worden.
Je helpt de klant risico’s te vermijden door te voorkomen dat de klant het geneesmiddel
verkeerd gebruikt, oneigenlijk gebruikt, maar ook informatie geeft over de eventuele
bijwerkingen en interacties. Interacties zijn wisselwerkingen tussen bepaalde stoffen.
Dit kan zowel positief als negatief uitpakken.
Daarnaast moet je ook de grens van zelfzorg kunnen aangeven. Wanneer is het niet
langer verantwoord om de klant te helpen, maar moet de klant contact opnemen met de
huisarts?
Verantwoordde zorg is verplicht als het om de UAD-geneesmiddelen gaat. Bij de AV-
geneesmiddelen is dit niet verplicht. Toch kun je daar ook vragen over krijgen. Deze kun
je dan hetzelfde behandelen als de vragen over de UAD-geneesmiddelen.
Een andere taak van de Drogist is het personeelsbeleid. Als Drogist ben je
verantwoordelijk dat er voldoende gediplomeerd personeel is en dat er altijd voldoende
personeel met diploma’s aanwezig zijn. Dit betekent ook als je, bijvoorbeeld door ziekte
van de Assistent Drogist, de enige bent met een diploma dat je ook je pauze dient te
onderbreken als er een klant is met een vraag om advies. Dit mag niet door iemand
gegeven worden die geen diploma heeft dus ben en blijf je als gediplomeerd Drogist hier
verantwoordelijk voor, ook tijdens jouw pauze. Mocht het een keer gebeuren dat er om
een bepaalde reden niemand met een diploma aanwezig is in de winkel, dan mogen er
officieel ook geen UAD-geneesmiddelen verkocht worden.
Als een winkel geneesmiddelen wil verkopen die Uitsluitend bestemd zijn voor
Apotheek en Drogist (UAD) dan moet er minimaal een gediplomeerde Drogist in dienst
zijn. Wanneer deze niet aanwezig is worden zijn taken waargenomen door een
gediplomeerd Assistent Drogist.
Wet op de Geneesmiddelenvoorziening (WOG) (1963) → Geneesmiddelenwet (2007).
Een geneesmiddel is een substantie of een Dit klinkt misschien moeilijk of
samenstelling van substanties die bestemd is om te ingewikkeld, maar het komt erop
worden toegediend of aangewend voor (dan wel op neer dat als iets werkt of
enigerlei wijze gepresenteerd als zijnde geschikte voor): aangeboden wordt als
geneesmiddel, het ook als een
1. Het genezen of voorkomen van een ziekte, geneesmiddel moet worden
gebrek, wond of pijn bij de mens; gezien en erkend.
2. Het stellen van een geneeskundige diagnose bij de mens;
3. Het herstellen, verbeteren of anderszins wijzigen van fysiologische functies bij de
mens door een farmacologisch, immunologisch of metabolisch effect te
bewerkstelligen.
Geneesmiddelen kun je herkennen aan een RVG-nummer, met een aantal cijfers
erachter. RVG betekent Registratie Verpakte Geneesmiddelen. Dit betekent dat het
is geregistreerd door het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen (CBG). Dit
houdt in dat het geneesmiddel is goedgekeurd nadat het nauwkeurig is onderzocht of het
werkt, veilig en van goede kwaliteit is. Het belangrijkste voor het CBG zijn de eventuele
bijwerkingen en risico’s van een geneesmiddel.
Afleverstatus (bepaald door het CBG):
UR
o Uitsluitend op Recept (via de arts).
o Het gaat hier om medicijnen met een verhoogd risico, waarbij alleen de
arts kan bepalen of iemand dit geneesmiddel wel of niet kan gebruiken.
o Deze geneesmiddelen vallen niet onder de zelfzorggeneesmiddelen.
UA
o Uitsluitend in de Apotheek.
o Het gaat hier om medicijnen met een bepaald risico. Hier hoort een goede
voorlichting en begeleiding bij.
o Wel vallen deze geneesmiddelen ook onder zelfzorg. De klant kan ze zelf
aanschaffen maar met tussenkomst van een apotheker.
UAD
o Uitsluitend bij Apotheek en Drogist.
o De risico’s van de geneesmiddelen zijn laag, de concentratie van de
werkzame stof is lager en de verpakkingseenheid is vaak kleiner.
o Maar zonder diploma mogen deze geneesmiddelen niet verkocht worden.
AV
o Algemene Verkoop, ook wel Algemeen Verkrijgbaar.
o Deze medicijnen hebben een laag risico en bevatten een zeer lage
concentratie van de werkzame stof en/of een zeer kleine
verpakkingseenheid.
Geneesmiddelen zijn er in diverse vormen. Dit noemen we de toedieningsvormen. Een
werkzame stof (zoals Paracetamol) is van zichzelf niet meteen een tablet of capsule. Dit
betekent dat er stoffen bij worden gedaan om er bijvoorbeeld een tablet van te kunnen
maken. Stoffen die zelf niet de (belangrijkste) werkzame stof zijn maar wel de
(toedienings-)vorm vasthouden. Dit noemen we de hulpstoffen of vulstoffen. Dit houdt
niet in dat deze stoffen zelf geen werking hebben. Soms kunnen ze de werking versterken
of verbeteren. Maar dit kan ook op een negatieve manier.
,Suiker wordt wel gebruikt als smaak verbeterende stof, maar dit maakt het geneesmiddel
niet altijd geschikt voor suikerpatiënten ofwel diabetici.
Behalve suiker is het raadzaam om ook rekening te houden of het product Natrium (zout)
bevat. Iemand met een verhoogde bloeddruk of bij een zoutarm/zoutloos dieet mag geen
producten met Natrium gebruiken.
Een andere stof die niet door iedereen gebruikt mag worden is Aspartaam (E951).
Mensen met de aandoening Fenylketonurie kunnen hier problemen mee krijgen.
Ter hand stellen = officiële term voor het verkopen of aanbieden van geneesmiddelen.
Hoe een geneesmiddel werkt hangt af van een aantal Bij een supermarkt zonder
factoren. De werkzame stof is een van de belangrijkste Drogist in dienst kun je
alleen een klein doosje
redenen. Hoe werkt deze stof en hoe sterk werkt het? Maar (max. 20 stuks)
het is ook afhankelijk van de dosering, hoeveel mag je er van Paracetamol kopen. Hier zal
innemen. Van sommige producten zijn er alleen kleine dan AV (Algemene
verpakkingen, van andere weer grote. Verkoop) op staan.
Een doosje met maximaal
50 stuks kun je vinden in de
Niet iedereen mag zomaar alle geneesmiddelen aanbieden. drogisterij. Dit is UAD
Zo mag de apotheker geneesmiddelen aanbieden uit de (Uitsluitend Apotheek en
categorie: UR – UA – UAD en AV. Voor de drogist geldt: UAD Drogisterij).
Grotere doosjes worden
en AV. De verkooppunten waar geen gediplomeerd Drogist in alleen in de apotheek
dienst is mogen alleen AV-geneesmiddelen verkopen. verkocht, hier staat de
afkorting UA (Uitsluitend
Naast zelfzorggeneesmiddelen worden er ook andere Apotheek) op de
producten verkocht in een drogisterij zoals medische hulpmiddelen en
voedingssupplementen. Deze vallen echter niet onder De Geneesmiddelenwet, maar
onder de Warenwet.
Medische hulpmiddelen
Medische hulpmiddelen zijn middelen die de gezondheid kunnen ondersteunen. De
scheidingslijn tussen een geneesmiddel en een medisch hulpmiddel is soms wat
onduidelijk. Als je het verschil wilt weten kun je altijd op de verpakking kijken.
Een geneesmiddel in de drogisterij is altijd herkenbaar aan het RVG-nummer en de
afkorting UAD of AV.
Een medisch hulpmiddel (Medical Device) kun je herkennen aan een CE-markering en
voldoet aan de volgende eisen:
Het hulpmiddel moet doeltreffend zijn;
Het ontwerp en de constructie moeten veilig zijn (zowel chemisch, fysisch én
microbiologisch);
De productie moet gecontroleerd worden en gevalideerd zijn;
Er moet voldoende informatie beschikbaar zijn voor de gebruiker over het product.
Voedingssupplementen
Supplement betekent aanvulling en het gaat hier dus om een aanvulling op onze
dagelijkse voeding. Ze worden ook wel afgekort tot VMS (Vitamines, Mineralen en
Sporenelementen).
Op de verpakking moet duidelijk aangegeven zijn dat het om een
“voedingssupplement” gaat. Ook vind je terug op de verpakking de zinnen: “een
evenwichtige voeding bevat voldoende vitamines” en “bedoelt als aanvulling op
de voeding”.
Een doseringsadvies zoals 1 of meer doseringen per dag en hoeveel je dan binnenkrijgt
per keer of per dag en hoeveel procent dat is van de Aanbevolen Dagelijkse
Hoeveelheid (ADH).
Een geneesmiddel bestaat uit 1 of meer werkzame stoffen. Meestal zijn deze stoffen van
synthetisch materiaal gemaakt. Maar een werkzame stof kan ook uit de natuur komen.
We praten dan over natuurlijke grondstoffen en over de homeopathische
geneesmiddelen. Je kunt deze geneesmiddelen herkennen omdat er RVH (Registratie
Van Homeopathische Geneesmiddelen) op de verpakking staat met een nummer
erachter. Ook kan een natuurlijk middel de RVG-status krijgen. Als er geen RVH of RVG op
,de verpakking staat is het ook geen erkend geneesmiddel. Wel kan dan een product nog
onder de kruidenpreparaten, medische hulpmiddelen of voedingssupplementen vallen.
Welke bijwerking komt in principe niet voor bij St. Janskruid?
Gewrichtspijn
Wat betekent RVG?
Registratie Verpakte Geneesmiddelen
Wie mag wel een product gebruiken met St. Janskruid?
Iemand met een schimmelinfectie
, NEDERLAND
De drogist bestaat al sinds 1865. Hij nam toen een aantal taken over van de apotheek en
is sindsdien meer en meer geneesmiddelen gaan verkopen. Tegenwoordig kun je terecht
bij meer dan 2700 drogisterijen in Nederland, terwijl je in het buitenland eigenlijk alleen
in een apotheek geneesmiddelen kunt halen.
De drogisterij is laagdrempelig, open en makkelijk toegankelijk voor iedereen én je kunt
er terecht voor een goed gezondheidsadvies, ook wel verantwoorde zorg genoemd.
De apotheek heeft te maken met de BIG en NAN-normen en met de Kwaliteitswet
Zorginstellingen.
BIG – betekent: Beroepen in de Individuele Gezondheidszorg
NAN – betekent: Nederlandse Apotheek Norm
In Nederland zijn ± 1875 apotheken. Hier wordt 15% van alle gezondheidsproducten
aangeschaft. Veel minder dan in de drogisterij (daar is het namelijk 77% van alle
gezondheidsproducten), maar je ziet de laatste jaren wel een toename van
drogisterijproducten in de apotheek.
Tegenwoordig kun je ook in de supermarkt terecht voor geneesmiddelen. Men praat ook
wel over drogmetica. Het aantal supermarkten waar geneesmiddelen verkrijgbaar zijn is
ongeveer 450.
Tussen de supermarkten zijn wel verschillen in welke geneesmiddelen je er kunt
aanschaffen:
De supermarkten waar geen gediplomeerd Drogist in dienst is mogen alleen AV-
geneesmiddelen verkopen.
De supermarkten waar wel een gediplomeerd Drogist in dienst is mogen naast de
AV-geneesmiddelen ook UAD-geneesmiddelen verkopen.
Een winkel die geneesmiddelen verkoopt moet geregistreerd staan bij de Kamer van
Koophandel (KvK).
Een van de belangrijkste taken als Drogist is het geven van voorlichting.
Zelfzorgvoorlichting of verantwoordde zorg noemen we dat. Dat hoeft niet bij iedere klant
te gebeuren, alleen als de klant daar behoefte aan heeft of als er iets niet duidelijk is.
Geneesmiddelen zijn in principe veilig, op voorwaarde dat ze worden gebruikt volgens de
gebruiksaanwijzing.
Het belangrijkste om te leren als gediplomeerd Drogist is dan ook welke producten welke
werkzame stoffen bevatten en wanneer deze wel of juist niet gebruikt mogen worden.
Je helpt de klant risico’s te vermijden door te voorkomen dat de klant het geneesmiddel
verkeerd gebruikt, oneigenlijk gebruikt, maar ook informatie geeft over de eventuele
bijwerkingen en interacties. Interacties zijn wisselwerkingen tussen bepaalde stoffen.
Dit kan zowel positief als negatief uitpakken.
Daarnaast moet je ook de grens van zelfzorg kunnen aangeven. Wanneer is het niet
langer verantwoord om de klant te helpen, maar moet de klant contact opnemen met de
huisarts?
Verantwoordde zorg is verplicht als het om de UAD-geneesmiddelen gaat. Bij de AV-
geneesmiddelen is dit niet verplicht. Toch kun je daar ook vragen over krijgen. Deze kun
je dan hetzelfde behandelen als de vragen over de UAD-geneesmiddelen.
Een andere taak van de Drogist is het personeelsbeleid. Als Drogist ben je
verantwoordelijk dat er voldoende gediplomeerd personeel is en dat er altijd voldoende
personeel met diploma’s aanwezig zijn. Dit betekent ook als je, bijvoorbeeld door ziekte
van de Assistent Drogist, de enige bent met een diploma dat je ook je pauze dient te
onderbreken als er een klant is met een vraag om advies. Dit mag niet door iemand
gegeven worden die geen diploma heeft dus ben en blijf je als gediplomeerd Drogist hier
verantwoordelijk voor, ook tijdens jouw pauze. Mocht het een keer gebeuren dat er om
een bepaalde reden niemand met een diploma aanwezig is in de winkel, dan mogen er
officieel ook geen UAD-geneesmiddelen verkocht worden.
