HC 1, 2 & 3 NW
Het zenuwstelsel
Het centraal zenuwstelsel bestaat uit de hersenen (Encephalon) en het
ruggenmerg (Myelum).
Het perifeer zenuwstelsel bestaat uit de hersenzenuwen (nervi craniales, 12
paar), de ruggenmerg zenuwen (nervi spinales, 31 paar) en de sensibele en
autonome ganglia.
Een sensibel ganglion bevat cellichamen van sensorische neuronen Deze brengen
het signaal naar het ruggenmerg waarna het naar de hersenen wordt gestuurd. In het
ruggenmerg zelf liggen cellichamen van schakel en motorische neuronen.
Verder in het lichaam zullen de hersen en ruggenmerg zenuwen steeds verder gaan
vertakken in perifere zenuwen die zorgen voor het sensibele gevoel in de rest van het
lichaam.
Opbouw van neuronen Een neuron bestaat uit de volgende onderdelen
Cellichaam (receptief) Hier hechten axonen van andere neuronen aan.
Uitlopers Dit zijn dendrieten (receptief) of axonen (conductief). Via het
axon wordt het signaal verder gevoerd naar het volgende neuron. Axonen
worden omringd door een myeline-schede gevormd door Glia-cellen (cellen
van Schwann). Niet alle axonen bevatten een myeline-schede.
Het uiteinde van een axon bestaat uit een synaps. Hier hecht het ene neuron aan
op het volgende neuron. De meeste synapsen zijn chemische synapsen, deze
maken gebruik van neurotransmitters.
Verschillende soorten neuronen
Unipolaire neuronen (Bijv. dorsaal wortel ganglion = spinaal ganglion)
Hierbij passeert het signaal het cellichaam zonder echt in contact te komen met
het cellichaam. Bij deze cellen zijn axonen en dendrieten moeilijk van elkaar te
onderscheiden.
Bipolaire neuronen (Bijv. Retinale neuronen)
Hier bevat het cellichaam een dendriet en een
axon.
Multipolaire neuronen (Bijv. Motor neuronen,
Pyramidaal cellen, Purkinje cellen) Deze
bevatten één groot axon met heel erg veel
dendrieten (grote dendrietboom) waarop
andere cellen kunnen aansluiten. Deze cellen
krijgen dus erg veel signalen te verwerken.
Gliacellen
Er zijn twee soorten cellen in het zenuwstelsel. Dit zijn
neuronen en gliacellen. Gliacellen zijn op te delen
,in Perifere gliacellen en Centrale gliacellen. Deze zijn ook weer verder op te delen.
Perifere Gliacellen Satelietcellen en de cellen van Schwann. De cellen van
Schwann vormen de myeline-schede om de axonen in het perifere zenuwstelsel.
Centrale Gliacellen Macrogliacellen, Microgliacellen en Ependymcellen.
Macrogliacellen zijn verder op te delen in Astrocyten en Oligodendrocyten
Functies
Ependymcellen Deze bevinden zich in de (ventrikel) holtes van het
ruggenmerg en de hersenen. Deze geven de scheiding weer tussen holten en het
omliggende weefsel.
Oligodendrocyten De myeline-scheden in het centrale zenuwstelsel worden
gevormd door Oligodendrocyten.
Astrocyten Deze spelen een belangrijke rol in het vormen van de bloed-
hersenbarrière.
Microgliacellen Deze spelen een belangrijke rol bij het opruimen van
schadelijk materiaal uit het CZS (virussen, schimmels etc.)
Algemene voortgeleiding van prikkels
Een sensorische input komt via sensorische neuronen in het ruggenmerg terecht. Via
schakelneuronen en sensorische neuronen komt het in de hersenen terecht. Een respons
wordt via de motorische neuronen naar de spieren verzonden.
Organisatie van het CZS
Het zenuwstelsel is op te delen in het afferente en efferente zenuwstelsel. Het
afferente zenuwstelsel zorgt voor het aanvoeren van signalen. Het efferente voor het
afvoeren van signalen.
Het afferente zenuwstelsel is op te delen in somatische en visceraal
zenuwstelsel. Het somatische zenuwstelsel voert informatie aan afkomstig van
o.a. skeletspieren. Het viscerale zenuwstelsel voert informatie aan vanuit de
organen.
Het efferente zenuwstelsel is het motorische gedeelte van het zenuwstelsel. Het
efferente zenuwstelsel is op te delen in somatisch motorische neuronen
(skeletspieren etc.) en viscero motorische
neuronen. Deze zorgen voor het aansturen van
o.a. gladde spiercellen, klieren en hartspiercellen.
Het zenuwstelsel is ook op te delen in het somatische
en autonome zenuwstelsel
Het somatische zenuwstelsel innerveert
structuren die ontstaan zijn uit Somieten.
Het autonome zenuwstelsel innerveert
structuren die niet ontstaan zijn uit somieten.
, Indeling van de hersenen De hersenen zijn
in te delen in:
Cerebrale Hemisferen Zowel
een linker als rechter Hemisfeer.
Cerebellum Dit zijn de kleine
hersenen.
Diëncephalon Dit zijn de
tussenhersenen. Het gedeelte dat de twee hemisferen met elkaar verbindt.
Hersenstam Dit is op te delen in het Mesencephalon, de Pons en de
Medulla.
Het Ventrikelsysteem
In de hersenen en het ruggenmerg bevinden zich holten die het ventrikel systeem
vormen
Laterale Ventrikels Dit zijn de holtes in de cerebrale hemisferen. Er zijn
zowel een linker (1) en rechter (2) Hemisfeer, dus ook een linker en recht
lateraal ventrikel.
Derde ventrikel Deze bevindt zich in het Diëncephalon
Aquaductus Cerebri Dit is een smal kanaal dat zich in het Mesencephalon
bevindt.
Vierde ventrikel Deze ligt ter hoogte van de Pons en de Medulla.
Centrale kanaal Dit is de holte in het ruggenmerg.
Hersenvliezen
Er zijn in totaal drie hersenvliezen van buiten naar binnen
Dura Mater Dit buitenste hersenvlies bevindt zich tegen de schedel aan. De
Dura Mater is op te delen in het Endostale blad en het Meningeale blad.
Arachnoidea Dit is een zacht vlies dat ook wel het spinnenwebvlies wordt
genoemd. Het bevat veel fibreuze strengen. Onder de Arachnoidea bevindt zich
een ruimte, de Subarachnoidale ruimte. Deze ruimte bevat Liqour
Cerebrospinalis (hersenvloeistof).
Pia Mater Dit is het binnenste
hersenvlies.
Doorbloeding van de Dura Mater
Over de Dura Mater loopt de a. Meningea.
Deze arterie voorziet de Dura Mater van
bloed. Op de plek van je slaap komt de a.
Meningea de schedel binnen. Ook komen op
deze plek vier verschillende botstukken bij
elkaar. Wanneer hier kracht op wordt
uitgeoefend kan zich bloed ophopen bovenop de Dura Mater Dit is een Epidurale
bloeding. Door de ophoping van het bloed zal de Dura Mater langzaam van de
Het zenuwstelsel
Het centraal zenuwstelsel bestaat uit de hersenen (Encephalon) en het
ruggenmerg (Myelum).
Het perifeer zenuwstelsel bestaat uit de hersenzenuwen (nervi craniales, 12
paar), de ruggenmerg zenuwen (nervi spinales, 31 paar) en de sensibele en
autonome ganglia.
Een sensibel ganglion bevat cellichamen van sensorische neuronen Deze brengen
het signaal naar het ruggenmerg waarna het naar de hersenen wordt gestuurd. In het
ruggenmerg zelf liggen cellichamen van schakel en motorische neuronen.
Verder in het lichaam zullen de hersen en ruggenmerg zenuwen steeds verder gaan
vertakken in perifere zenuwen die zorgen voor het sensibele gevoel in de rest van het
lichaam.
Opbouw van neuronen Een neuron bestaat uit de volgende onderdelen
Cellichaam (receptief) Hier hechten axonen van andere neuronen aan.
Uitlopers Dit zijn dendrieten (receptief) of axonen (conductief). Via het
axon wordt het signaal verder gevoerd naar het volgende neuron. Axonen
worden omringd door een myeline-schede gevormd door Glia-cellen (cellen
van Schwann). Niet alle axonen bevatten een myeline-schede.
Het uiteinde van een axon bestaat uit een synaps. Hier hecht het ene neuron aan
op het volgende neuron. De meeste synapsen zijn chemische synapsen, deze
maken gebruik van neurotransmitters.
Verschillende soorten neuronen
Unipolaire neuronen (Bijv. dorsaal wortel ganglion = spinaal ganglion)
Hierbij passeert het signaal het cellichaam zonder echt in contact te komen met
het cellichaam. Bij deze cellen zijn axonen en dendrieten moeilijk van elkaar te
onderscheiden.
Bipolaire neuronen (Bijv. Retinale neuronen)
Hier bevat het cellichaam een dendriet en een
axon.
Multipolaire neuronen (Bijv. Motor neuronen,
Pyramidaal cellen, Purkinje cellen) Deze
bevatten één groot axon met heel erg veel
dendrieten (grote dendrietboom) waarop
andere cellen kunnen aansluiten. Deze cellen
krijgen dus erg veel signalen te verwerken.
Gliacellen
Er zijn twee soorten cellen in het zenuwstelsel. Dit zijn
neuronen en gliacellen. Gliacellen zijn op te delen
,in Perifere gliacellen en Centrale gliacellen. Deze zijn ook weer verder op te delen.
Perifere Gliacellen Satelietcellen en de cellen van Schwann. De cellen van
Schwann vormen de myeline-schede om de axonen in het perifere zenuwstelsel.
Centrale Gliacellen Macrogliacellen, Microgliacellen en Ependymcellen.
Macrogliacellen zijn verder op te delen in Astrocyten en Oligodendrocyten
Functies
Ependymcellen Deze bevinden zich in de (ventrikel) holtes van het
ruggenmerg en de hersenen. Deze geven de scheiding weer tussen holten en het
omliggende weefsel.
Oligodendrocyten De myeline-scheden in het centrale zenuwstelsel worden
gevormd door Oligodendrocyten.
Astrocyten Deze spelen een belangrijke rol in het vormen van de bloed-
hersenbarrière.
Microgliacellen Deze spelen een belangrijke rol bij het opruimen van
schadelijk materiaal uit het CZS (virussen, schimmels etc.)
Algemene voortgeleiding van prikkels
Een sensorische input komt via sensorische neuronen in het ruggenmerg terecht. Via
schakelneuronen en sensorische neuronen komt het in de hersenen terecht. Een respons
wordt via de motorische neuronen naar de spieren verzonden.
Organisatie van het CZS
Het zenuwstelsel is op te delen in het afferente en efferente zenuwstelsel. Het
afferente zenuwstelsel zorgt voor het aanvoeren van signalen. Het efferente voor het
afvoeren van signalen.
Het afferente zenuwstelsel is op te delen in somatische en visceraal
zenuwstelsel. Het somatische zenuwstelsel voert informatie aan afkomstig van
o.a. skeletspieren. Het viscerale zenuwstelsel voert informatie aan vanuit de
organen.
Het efferente zenuwstelsel is het motorische gedeelte van het zenuwstelsel. Het
efferente zenuwstelsel is op te delen in somatisch motorische neuronen
(skeletspieren etc.) en viscero motorische
neuronen. Deze zorgen voor het aansturen van
o.a. gladde spiercellen, klieren en hartspiercellen.
Het zenuwstelsel is ook op te delen in het somatische
en autonome zenuwstelsel
Het somatische zenuwstelsel innerveert
structuren die ontstaan zijn uit Somieten.
Het autonome zenuwstelsel innerveert
structuren die niet ontstaan zijn uit somieten.
, Indeling van de hersenen De hersenen zijn
in te delen in:
Cerebrale Hemisferen Zowel
een linker als rechter Hemisfeer.
Cerebellum Dit zijn de kleine
hersenen.
Diëncephalon Dit zijn de
tussenhersenen. Het gedeelte dat de twee hemisferen met elkaar verbindt.
Hersenstam Dit is op te delen in het Mesencephalon, de Pons en de
Medulla.
Het Ventrikelsysteem
In de hersenen en het ruggenmerg bevinden zich holten die het ventrikel systeem
vormen
Laterale Ventrikels Dit zijn de holtes in de cerebrale hemisferen. Er zijn
zowel een linker (1) en rechter (2) Hemisfeer, dus ook een linker en recht
lateraal ventrikel.
Derde ventrikel Deze bevindt zich in het Diëncephalon
Aquaductus Cerebri Dit is een smal kanaal dat zich in het Mesencephalon
bevindt.
Vierde ventrikel Deze ligt ter hoogte van de Pons en de Medulla.
Centrale kanaal Dit is de holte in het ruggenmerg.
Hersenvliezen
Er zijn in totaal drie hersenvliezen van buiten naar binnen
Dura Mater Dit buitenste hersenvlies bevindt zich tegen de schedel aan. De
Dura Mater is op te delen in het Endostale blad en het Meningeale blad.
Arachnoidea Dit is een zacht vlies dat ook wel het spinnenwebvlies wordt
genoemd. Het bevat veel fibreuze strengen. Onder de Arachnoidea bevindt zich
een ruimte, de Subarachnoidale ruimte. Deze ruimte bevat Liqour
Cerebrospinalis (hersenvloeistof).
Pia Mater Dit is het binnenste
hersenvlies.
Doorbloeding van de Dura Mater
Over de Dura Mater loopt de a. Meningea.
Deze arterie voorziet de Dura Mater van
bloed. Op de plek van je slaap komt de a.
Meningea de schedel binnen. Ook komen op
deze plek vier verschillende botstukken bij
elkaar. Wanneer hier kracht op wordt
uitgeoefend kan zich bloed ophopen bovenop de Dura Mater Dit is een Epidurale
bloeding. Door de ophoping van het bloed zal de Dura Mater langzaam van de
