Samenvatting Sociale psychologie

Hoofdstuk 1 + 2; Introductie + hoofdstuk 12; small group influince (gedrag in groepen)

Sociale psychologie bestudeerd hoe de gevoelens, gedachten en gedragingen worden beïnvloedt door de
impliciete dan wel de expliciete aanwezigheid van anderen.

Studie naar;
- sociaal denken: the self, maatschappelijke opvattingen, gedrag
- sociale invloed: genen, cultuur, geslacht, conformiteit
- sociale relaties: agressie, aantrekking, intimiteit, helpen
- groepen: invloed kleine groepen, sociale categorisatie, sociale identiteit

geschiedenis sociale psychologie:
- Gestalt psychologie; dingen zien als een geheel, in plaats van elementen
- Völkert (massa) psychologie: taal is centraal punt
- Positivisme: kennis alleen via perceptie en empirisch onderzoek
- Evolutionaire psychologie: rol evolutie proces en natuurlijke selectie

Levels of explanation: gedrag kan begrepen worden op verschillende niveaus; persoonlijk,
interpersoonlijk, groep, ideologisch.

Sociale cognitie: de manier waarop we informatie over onze sociale wereld interpreteren, analyseren,
onthouden en gebruiken.

axioma’s (basisaannames) van de sociale psychologie:
1. menselijk denken, doen en voelen = f(persoon x situatie)
 persoon kiest situatie
o je kiest voor het spelen van een spel dat je leuk vindt
 situatie “kiest” persoon
o de sport kiest de personen die ervoor ‘gemaakt’ zijn
 personen veranderen situaties
o feest is niet leuk, 3 mensen komen, feest is wel leuk
 situaties veranderen personen
o personen worden beoordeeld naar aanleiding van de context (omgeving)
waarin ze zich begeven
o automatische invloed van situatie op persoon  priming; activeren van
bepaalde associaties in het geheugen
2. mens construeert zijn realiteit
 het denken, doen en voelen van mensen wordt beïnvloed door de situatie of liever, door
hun interpretatie van de situatie.
o Situatie  perceptie  cognitieve motivatie gedrag
3. Mens is een sociaal dier
 Bijna alles wat we doen wordt beinvloed door anderen
o Sociale facilitatie: beter je best doen (beter presteren) wanneer er anderen
bij zijn (als dominant gedrag goed is; bij goed geleerde of makkelijke taken)
o Sociale inhibitie: slechter presteren bij aanwezigheid van anderen (als
dominant gedrag niet goed is; bij moeilijke of niet goed geleerde taken)
 facilitatie en inhibitie is bij individuele prestaties.
 Een van de belangrijkste behoefte van een mens is de behoefte aan verbondenheid met
anderen (artikel 1; Baumeister & Leary)
o Evolutionair nuttig: survival
o Belangrijk voor psychologisch en emotioneel welzijn
o Mensen die niet verbonden/buiten gesloten zijn, zijn agressiever
o Buiten gesloten worden activeert dezelfde hersendelen als wanneer we fysiek
pijn lijden (artikel 2; Eisenberger)

Zajonc social facilitation model:
Aanwezigheid van anderen  arousal  OF facilitatie OF inhibitie
(experiment kakkerlakken race)

, Drive theory Zajonc:
Aanwezigheid anderen  fysieke arousal  dominante respons  OF beter presteren OF slechter
presteren.

Waarom voelen we arousal?
- evaluation apprehension: nadenken hoe anderen ons beoordelen
- “mere presence”: enkel de aanwezigheid van anderen is al genoeg om arousal te creëren.

Social loafing als mensen in een team samen werken; mensen doen individueel minder moeite als de
groep groter is.  andere mensen kunnen het nog opknappen.
- vaak bij teamprestaties geen evaluation apprehension.

Door aanwezigheid van anderen worden ook meningen extremer: groepspolarisatie.
- groepsdiscussie maakt de gemiddelde mening van individuele groepsleden extremer.
- Gevolg: groepen nemen riskantere beslissingen (“Risky shift” fenomeen)
 Groupthink: door polarisatie, in combinatie met onder andere streven naar consensus,
zelfoverschatting, en het niet openstaan voor kritiek, maken groepen soms slechte inschattingen en
beslissingen.

Hoofdstuk 3; het zelf – the self

Zelfconcept: beeld dat ontstaat bij de vraag “wie ben ik”. De antwoorden op deze vraag is het zelfconcept.
- Zelfconcept is context afhankelijk; hoe denk je over jezelf in verschillende domeinen
 activeren zelfschema’s; de rol die van je verwacht wordt in verschillende situaties (stuurt
gedrag)

Diverse zelven;
- individual self; wat maakt mij uniek?
- Relational self; welke mensen horen bij mij?
- Collective self; van welke groepen ben ik lid?
- Actual self; welke eigenschappen heb ik?
- Ought self; welke eigenschappen moet ik hebben? (vermijden negatieve eigenschappen)
- Ideal self; welke eigenschappen wil ik hebben? (streven naar positieve eigenschappen)

Zelfconcept is het gevolg van zelfbewustzijn (self awareness)  mogelijkheid tot zelfbewustzijn is nodig
voor zelfconcept.

Hoe ontstaat zelfconcept?
Mead: symbolische interacties
- Zelfconcept ontstaat door taal, sociale en culturele interacties (symbolen) en role taking.

Zelfbeeld;
- individualistische culturen; independent self
o identiteit is gevormd door individuele eigenschappen bepaald
o uniek zijn is belangrijk
o persoonlijke groei/prestaties
o “ik” staat centraal
- collectivistische culturen; interdependent self
o conformiteit is belangrijk
o identiteit is gevormd door relaties met anderen
o gericht op teamprestaties, solidariteit en sociale verantwoordelijkheid
o “wij” staat centraal

 Kim en Marcus; cultuur en voorkeur; collectivistische cultuur – interdependent self + conformiteit,
individualistische cultuur – independent self + uniekheid.