Praktisch goederenrecht samenvatting hbo-rechten jaar 2 Inholland

Goederenrecht samenvatting
Week 1
Hst 1
Vermogensrechten worden in art. 3:6 BW beschreven als rechten die, hetzij afzonderlijk hetzij
tezamen met een ander recht, overdraagbaar zijn, of ertoe strekken de rechthebbende stoffelijk
voordeel te verschaffen, ofwel verkregen zijn in ruil voor verstrekt of in het vooruitzicht gesteld
stoffelijk voordeel.
Een vermogensrecht is een recht met een bepaalde waarde die in geld is uit te drukken. Uit art. 3:6
BW kan je dus drie verschillende soorten vermogensrechten onderscheiden. Ten eerste kan het gaan
om rechten die overgedragen worden. Bijvoorbeeld eigendomsrecht of vorderingsrecht, beide
rechten kunnen door de eigenaar worden overgedragen. De tweede categorie zijn
vermogensrechten die erop zijn gericht de rechthebbende stoffelijk voordeel te verstrekken.
Bijvoorbeeld smartengeld. Tot slot zijn er vermogensrechten die zijn verkregen in ruil voor stoffelijk
voordeel of in ruil voor toegezegd stoffelijk voordeel.
Bestanddelen zijn zaken van een hoofdzaak, zonder welke de hoofdzaak niet meer als heel
beschouwd kan worden. Wanneer een zaak een bestanddeel is wordt bepaald door het
maatschappelijk verkeer. Daarnaast is een bestanddeel ook een zaak die zodanig verbonden is met
de hoofdzaak dat die niet kunnen worden afgescheiden, zonder dat er beschadiging optreedt.
• Portacabin HR 31 oktober 1997, NJ 1998, 97
• Bij de beoordeling van de vraag of een gebouw onroerend is in de zin van art. 3:3 lid 1 BW
gelden volgende maatstaven:
a) naar aard en inrichting bestemd is om duurzaam ter plaatse te blijven.
b) letten op de bedoeling van de bouwer voor zover deze naar buiten kenbaar is
c) De bestemming van een gebouw of een werk om duurzaam ter plaatse te blijven dient naar
buiten kenbaar te zijn.
d) De verkeersopvattingen kunnen niet worden gebezigd als een zelfstandige maatstaf voor de
beoordeling van de vraag of een zaak roerend of onroerend is.
Zij kunnen echter wel in aanmerking worden genomen in de gevallen dat in het kader van de
beantwoording van die vraag onzekerheid blijkt te bestaan of een object kan worden beschouwd als
duurzaam met de grond verenigd, en voor de toepassing van die maatstaf nader moet worden
bepaald wat in een gegeven geval als "duurzaam", onderscheidenlijk "verenigd" en in verband
daarmee als "bestemming" en als "naar buiten kenbaar" heeft te gelden.

2.1 en 2.2
Absolute rechten zijn rechten die een persoon op een goed kan hebben. Dit recht geldt ten opzichte
van iedereen. Een relatief recht geldt ten opzichte van één persoon (of in ieder geval niet ten
opzichte van een ieder).

Er zijn in totaal 8 absolute rechten:
1. Vruchtgebruik (3:201);
2. Pand (3:227);
3. Hypotheek (3:227);
4. Eigendom (5:1);
5. Erfdienstbaarheid (5:70);
6. Erfpacht (5:85);
7. Opstal (5:101);
8. Appartement (5:106).

,Absolute rechten hebben de volgende rechtsgevolgen:
Zaaksgevolg – droit de suite
Absolute rechten hebben een zaaksgevolg. Zaaksgevolg houdt in dat het absolute recht op een goed
blijft bestaan, ook al bevindt dat goed zich niet meer in de macht van de rechthebbende.

Prioriteitsbeginsel – droit de priorité
Ingeval er meer dan één absoluut recht op een goed rust, dan gaat het eerder gevestigde absolute
recht voor een later gevestigd absoluut recht.

Bevoorrechte positie – droit de préference
De rechthebbende van een absoluut recht op een goed neemt een bevoorrechte positie in bij een
faillissement van een ander.

Week 2
Hst 3
Een eigenaar is beschikkingsbevoegd ten aanzien van zijn zaak. Dit houdt in dat een eigenaar zijn
zaak mag vervreemden en bezwaren. Vervreemden is ervoor zorgen dat de zaak wordt overgedragen
aan een nieuwe eigenaar. Bezwaren is het vestigen van een beperkt recht op het eigendom van een
ander. Wanneer een eigenaar toestaat dat een ander beperkt recht op zijn zaak verkrijgt, dan wordt
dit het vestigen van een beperkt recht genoemd. De eigenaar kan bijvoorbeeld een recht van
vruchtgebruik op zijn zaak vestigen ten behoeve van een ander. De eigenaar verliest de eigendom
van zijn zaak dan niet, maar hij kan niet langer alles doen met de betreffende zaak.

Het is uitdrukkelijk niet toegestaan om door middel van het gebruik van een eigendom in strijd te
handelen met de rechten van anderen. Een eigenaar mag dus geen misbruik maken van zijn
eigendomsrecht of hinder veroorzaken.

In art. 3:13 BW is bepaald dat iemand geen beroep kan doen op een bevoegdheid, wanneer hij die
bevoegdheid aanwendt voor misbruik. Met misbruik wordt bedoeld het gebruiken van een
bevoegdheid:
 Met als doel een ander te schaden;
 Met een ander doel dan waarvoor de bevoegdheid is verleend; of
 Waarbij in de uitoefening van die bevoegdheid de belangen van een ander onevenredig
worden geschaad.

Art. 5:37 BW bepaalt wat wordt verstaan onder hinder. Om een beroep te kunnen doen op dit artikel
moet er ook sprake zijn van een onrechtmatige daad in de zin van art. 6:162 BW.

Het recht van revindicatie (art. 5:2 BW) geeft de eigenaar van een zaak de bevoegdheid die zaak op
te eisen van iedereen die haar zonder recht houdt. Dit kan ook om het ontruimen van een
onroerende zaak gaan. Naast revindicatie staat een eigenaar ook rechtsvordering uit onrechtmatige
daad ter beschikking; een dergelijke vordering kan echter alleen worden ingesteld tegen de pleger
van de onrechtmatige daad. Revindicatie kan tegen eenieder worden uitgeoefend.

Art. 3:125 lid 1 BW bepaalt dat een bezitter die het bezit van een goed verliest, hij dezelfde
rechtsvorderingen kan instellen om het goed terug te verkrijgen (dus revindicatie of 6:162).

, Eigendomsverkrijging
Goederen kunnen onder algemene of onder bijzondere titel worden verkregen (art. 3:80). Met titel
wordt bedoeld de grondslag/reden van verkrijging. Bij verkrijging onder algemene titel gaat een
volledig vermogen van de ene persoon over op een andere persoon. Bij verkrijging onder bijzondere
titel gaat een bepaald goed over van de ene persoon op de andere persoon.

Verkrijging onder algemene titel:
 Erfopvolging;
 Boedelmenging;
 Fusie;
 Het vermogen van één of meer ondernemingen gaat over in een andere
onderneming of als de vermogens van twee rechtspersonen samensmelten tot het
vermogen van een nieuw rechtspersoon.
 Splitsing.
 Het gaat om een rechtspersoon die op houdt te bestaan, waarvan het vermogen
overgaat op twee of meer andere rechtspersonen.

Verkrijging onder bijzondere titel:
 Overdracht;
 Het eigendomsrecht op een zaak gaat over van de ene persoon op de andere.
 Verjaring;
 Verkrijging door het te goeder trouw, onafgebroken bezit van een goed voor een
bepaalde periode. Ten aanzien van registergoederen geldt een periode van 10 jaar.
Daarnaast verkrijgt de bezitter het goed doordat het goed gedurende een periode
van 20 jaar niet in het bezit van de oorspronkelijke rechthebbende is (art. 3:105 jo.
3:306 BW).
 Onteigening;
 Wanneer een zaak aan een eigenaar wordt ontnomen en tot eigendom van de
overheid wordt gemaakt.
 Overige in de wet aangegeven wijzen van verkrijging.
1. Natrekking (art. 5:3, 5:14 en 5:20 BW);
 Horizontale natrekking (5:20 lid 1 sub e): Zaken die volgens verkeersopvattingen
bestanddeel van een onroerende zaak uitmaken, zijn ook dan bestanddeel van die
zaak, wanneer zij hecht met een andere onroerende zaak zijn verbonden. (Bijv. De
kelder die zich in de grond van de buurman bevindt).
 Horizontale nawerking zegt iets over het eigendom, niet over te dulden uitsteksels
5:54. Horizontale natrekking prevaleert boven de verticale natrekking.
2. Toe-eigening (art. 5:4 BW);
3. Vinderschap (art. 5:6 BW);
4. Schatvinding (art. 5:13 BW);
5. Vermenging (art. 5:14 jo. 5:15 BW);
6. Zaaksvorming (art. 5:16 BW);
7. Vruchttrekking (art. 5:17 BW).

1. Derivatieve (afgeleide) verkrijging, waarbij een goed met al zijn hoedanigheden van de
rechtsvoorganger wordt verkregen
2. Originaire (oorspronkelijke) verkrijging, waarbij het goed niet van een voorganger wordt
verkregen, maar nieuw bij de verkrijger ontstaat.