,Dit zijn de aantekeningen van ncoi bestuursrecht 2025, leestijd 20 min
Ik heb hier en daar opmerkingen gezet voor dingen die op het tentamen zijn geweest
We hebben de 7e editie uit 2024 van Elferink het meest gebruikt
Ps je hoeft echt niet alle wetsartikelen uit je hoofd te kennen gaan ze niet vragen op tentamen je moet
wel iets op kunnen zoeken
,Bestuursrecht
Wat is bestuursrecht?
Het bestuursrecht – ook wel administratief recht genoemd – beschrijft hoe de overheid in mag grijpen
in het publieke leven. Een bestuursorgaan mag alleen optreden als daar een wettelijke basis voor is.
Dit principe heet het legaliteitsbeginsel.
Bij elk optreden van het bestuur zijn twee uitgangspunten belangrijk: er moet een wettelijke grondslag
zijn en het bestuur moet de betrokken belangen zorgvuldig tegen elkaar afwegen.
Sinds 2025 is er extra aandacht voor digitale besluitvorming door bestuursorganen, waarbij
transparantie en wettelijke grondslagen nog belangrijker zijn geworden (Ministerie van BZK, 2025).
• Wat is het legaliteitsbeginsel? Super bel!!
Volgens het legaliteitsbeginsel mag een bestuursorgaan alleen handelen als dat in de wet staat. Die
wet moet in formele zin zijn vastgesteld, dus door de regering en het parlement samen. Dit principe is
toetsbaar door de rechter en is gebaseerd op democratische besluitvorming.
Voorbeelden hiervan zijn artikel 18 van de Grondwet (recht op rechtsbijstand) en artikel 20 van de
Grondwet (sociale zekerheid).
• Wat is het specialiteitsbeginsel?
Het specialiteitsbeginsel houdt in dat het bestuur alleen datgene mag regelen wat nodig is voor het
specifieke doel waarvoor de bevoegdheid is verleend. De bevoegdheden staan duidelijk in de wet
omschreven. Zie artikel 3:4 van de Awb: het bestuursorgaan moet alle rechtstreeks betrokken
belangen meewegen, tenzij de wet of de aard van de bevoegdheid dit beperkt.
Bij het gebruik van bevoegdheden mag alleen het belang worden nagestreefd waarvoor de wet is
gemaakt.
Verticaal en horizontaal gelede normstelling
Bij verticale gelede normstelling zijn verschillende bestuurslagen betrokken bij regelgeving, zoals
gemeenten, provincies en de landelijke overheid. Burgers kunnen daardoor te maken krijgen met
regels van meerdere bestuursniveaus tegelijk.
Horizontale gelede normstelling betekent dat meerdere wetten tegelijkertijd van toepassing zijn op
één situatie. Het bestuursrecht kent veel regelingen met hiërarchisch opgebouwde normen. Als regels
met elkaar in strijd zijn, geldt: hogere wetgeving gaat voor lagere.
• Hoe verhoudt de Awb zich tot andere bestuursrechtelijke wetgeving?
• Dwingend recht: Dit zijn regels uit de Awb waarvan lagere wetgevers niet mogen afwijken.
Bijvoorbeeld artikel 6:7 Awb bepaalt dat de termijn voor bezwaar of beroep zes weken is.
kennen!
• Regelend recht: Dit zijn standaardregels die als wenselijk worden gezien, maar waarvan mag
worden afgeweken. Artikel 4:1 Awb geeft aan dat een aanvraag schriftelijk moet worden
gedaan, tenzij een andere wet iets anders bepaalt.
• Aanvullend recht: Als er niets is geregeld in een andere wet, dan gelden de regels uit de Awb
automatisch. Ze vullen de gaten in lagere wetgeving op.
• Facultatief recht: Deze regels gelden alleen als een ander bestuursorgaan of wetgever ze
uitdrukkelijk van toepassing verklaart. Een voorbeeld is de uniforme openbare
voorbereidingsprocedure (art. 3:10 Awb).
, Openbare lichamen
hier kwam ook vragen over, ze komen met voorbeelden en moet je zeggen wat openbaar is of niet,
niet zoooo moeilijk
De wet bepaalt de bevoegdheden en taken van openbare lichamen. Artikel 134 van de Grondwet geeft
ze verordenende bevoegdheid. Deze bevoegdheden zijn uitgewerkt in wetten zoals de Gemeentewet.
Volgens artikel 2:1 van het Burgerlijk Wetboek (BW) zijn openbare lichamen met verordenende
bevoegdheid rechtspersonen. Dat betekent dat ze ook privaatrechtelijke handelingen mogen
verrichten.
Wat zijn bestuursorganen? Tentamen!
Een bestuursorgaan is:
• Een onderdeel van een rechtspersoon die door publiekrecht is ingesteld (art. 1:1 lid 1 sub a
Awb).
• Een ander persoon of orgaan dat openbaar gezag heeft gekregen (art. 1:1 lid 1 sub b Awb).
Wat is het verschil tussen een a- en een b-orgaan?
Artikel 3:1 lid 2 Awb bepaalt dat alle handelingen van een a-orgaan onder de Awb vallen. Bij een b-
orgaan geldt de Awb alleen voor handelingen waarbij dat orgaan openbaar gezag uitoefent.
a-orgaan tentamen!
• Een orgaan van een publiekrechtelijke rechtspersoon.
• Deze rechtspersonen staan in artikel 2:1 BW: de Staat, provincies, gemeenten, waterschappen,
en andere lichamen met verordenende bevoegdheid.
• Rijksambtenaren vallen hieronder.
• Een a-orgaan moet zich in alle gevallen aan de regels van de Awb houden.
b-orgaan
• Dit zijn andere personen of colleges die met openbaar gezag zijn belast.
• Ze mogen dus beslissingen nemen die bindend zijn voor burgers.
• Besturen van private rechtspersonen, zoals stichtingen, kunnen b-organen zijn als zij
overheidstaken uitvoeren.
Openbaar gezag kan op twee manieren worden verkregen:
1. Via een formele wet, bijvoorbeeld de Leerplichtwet geeft de schooldirecteur bevoegdheden.
2. Door uitvoering van een publieke taak die normaal bij de overheid hoort.
In 2025 is er meer toezicht gekomen op private instellingen die overheidstaken uitvoeren, met
strengere eisen voor transparantie en verantwoording (BZK, 2025).
Een rechtspersoon mag ook privaatrechtelijke handelingen verrichten, zoals het sluiten van een
contract.
Ik heb hier en daar opmerkingen gezet voor dingen die op het tentamen zijn geweest
We hebben de 7e editie uit 2024 van Elferink het meest gebruikt
Ps je hoeft echt niet alle wetsartikelen uit je hoofd te kennen gaan ze niet vragen op tentamen je moet
wel iets op kunnen zoeken
,Bestuursrecht
Wat is bestuursrecht?
Het bestuursrecht – ook wel administratief recht genoemd – beschrijft hoe de overheid in mag grijpen
in het publieke leven. Een bestuursorgaan mag alleen optreden als daar een wettelijke basis voor is.
Dit principe heet het legaliteitsbeginsel.
Bij elk optreden van het bestuur zijn twee uitgangspunten belangrijk: er moet een wettelijke grondslag
zijn en het bestuur moet de betrokken belangen zorgvuldig tegen elkaar afwegen.
Sinds 2025 is er extra aandacht voor digitale besluitvorming door bestuursorganen, waarbij
transparantie en wettelijke grondslagen nog belangrijker zijn geworden (Ministerie van BZK, 2025).
• Wat is het legaliteitsbeginsel? Super bel!!
Volgens het legaliteitsbeginsel mag een bestuursorgaan alleen handelen als dat in de wet staat. Die
wet moet in formele zin zijn vastgesteld, dus door de regering en het parlement samen. Dit principe is
toetsbaar door de rechter en is gebaseerd op democratische besluitvorming.
Voorbeelden hiervan zijn artikel 18 van de Grondwet (recht op rechtsbijstand) en artikel 20 van de
Grondwet (sociale zekerheid).
• Wat is het specialiteitsbeginsel?
Het specialiteitsbeginsel houdt in dat het bestuur alleen datgene mag regelen wat nodig is voor het
specifieke doel waarvoor de bevoegdheid is verleend. De bevoegdheden staan duidelijk in de wet
omschreven. Zie artikel 3:4 van de Awb: het bestuursorgaan moet alle rechtstreeks betrokken
belangen meewegen, tenzij de wet of de aard van de bevoegdheid dit beperkt.
Bij het gebruik van bevoegdheden mag alleen het belang worden nagestreefd waarvoor de wet is
gemaakt.
Verticaal en horizontaal gelede normstelling
Bij verticale gelede normstelling zijn verschillende bestuurslagen betrokken bij regelgeving, zoals
gemeenten, provincies en de landelijke overheid. Burgers kunnen daardoor te maken krijgen met
regels van meerdere bestuursniveaus tegelijk.
Horizontale gelede normstelling betekent dat meerdere wetten tegelijkertijd van toepassing zijn op
één situatie. Het bestuursrecht kent veel regelingen met hiërarchisch opgebouwde normen. Als regels
met elkaar in strijd zijn, geldt: hogere wetgeving gaat voor lagere.
• Hoe verhoudt de Awb zich tot andere bestuursrechtelijke wetgeving?
• Dwingend recht: Dit zijn regels uit de Awb waarvan lagere wetgevers niet mogen afwijken.
Bijvoorbeeld artikel 6:7 Awb bepaalt dat de termijn voor bezwaar of beroep zes weken is.
kennen!
• Regelend recht: Dit zijn standaardregels die als wenselijk worden gezien, maar waarvan mag
worden afgeweken. Artikel 4:1 Awb geeft aan dat een aanvraag schriftelijk moet worden
gedaan, tenzij een andere wet iets anders bepaalt.
• Aanvullend recht: Als er niets is geregeld in een andere wet, dan gelden de regels uit de Awb
automatisch. Ze vullen de gaten in lagere wetgeving op.
• Facultatief recht: Deze regels gelden alleen als een ander bestuursorgaan of wetgever ze
uitdrukkelijk van toepassing verklaart. Een voorbeeld is de uniforme openbare
voorbereidingsprocedure (art. 3:10 Awb).
, Openbare lichamen
hier kwam ook vragen over, ze komen met voorbeelden en moet je zeggen wat openbaar is of niet,
niet zoooo moeilijk
De wet bepaalt de bevoegdheden en taken van openbare lichamen. Artikel 134 van de Grondwet geeft
ze verordenende bevoegdheid. Deze bevoegdheden zijn uitgewerkt in wetten zoals de Gemeentewet.
Volgens artikel 2:1 van het Burgerlijk Wetboek (BW) zijn openbare lichamen met verordenende
bevoegdheid rechtspersonen. Dat betekent dat ze ook privaatrechtelijke handelingen mogen
verrichten.
Wat zijn bestuursorganen? Tentamen!
Een bestuursorgaan is:
• Een onderdeel van een rechtspersoon die door publiekrecht is ingesteld (art. 1:1 lid 1 sub a
Awb).
• Een ander persoon of orgaan dat openbaar gezag heeft gekregen (art. 1:1 lid 1 sub b Awb).
Wat is het verschil tussen een a- en een b-orgaan?
Artikel 3:1 lid 2 Awb bepaalt dat alle handelingen van een a-orgaan onder de Awb vallen. Bij een b-
orgaan geldt de Awb alleen voor handelingen waarbij dat orgaan openbaar gezag uitoefent.
a-orgaan tentamen!
• Een orgaan van een publiekrechtelijke rechtspersoon.
• Deze rechtspersonen staan in artikel 2:1 BW: de Staat, provincies, gemeenten, waterschappen,
en andere lichamen met verordenende bevoegdheid.
• Rijksambtenaren vallen hieronder.
• Een a-orgaan moet zich in alle gevallen aan de regels van de Awb houden.
b-orgaan
• Dit zijn andere personen of colleges die met openbaar gezag zijn belast.
• Ze mogen dus beslissingen nemen die bindend zijn voor burgers.
• Besturen van private rechtspersonen, zoals stichtingen, kunnen b-organen zijn als zij
overheidstaken uitvoeren.
Openbaar gezag kan op twee manieren worden verkregen:
1. Via een formele wet, bijvoorbeeld de Leerplichtwet geeft de schooldirecteur bevoegdheden.
2. Door uitvoering van een publieke taak die normaal bij de overheid hoort.
In 2025 is er meer toezicht gekomen op private instellingen die overheidstaken uitvoeren, met
strengere eisen voor transparantie en verantwoording (BZK, 2025).
Een rechtspersoon mag ook privaatrechtelijke handelingen verrichten, zoals het sluiten van een
contract.
