Inleiding recht
Hoorcollege 1
Recht: het geheel van overheidsregels dat in de samenleving geldt
Doel:
o Ordenen van samenleving
o Zorgen voor rechtvaardige oplossing bij conflicten
Rechtsbronnen
Wet: algemeen geldende geschreven regel afkomstig van een tot
wetgeving bevoegd overheidsorgaan (gemaakt door iemand van de
overheid)
Materiele zin: geldt voor iedereen (kan door iedereen
van overheid gemaakt worden) (parkeerverbod,
gemaakt door gemeente) (ministers)
Formele zin: is gemaakt door regering en staten
generaal (1ste en 2de kamer) samen. Gelden ook voor
iedereen (grondwet)
o wie heeft het gemaakt? Algemeen verbindend?
o Kan ook beide zijn!!
Jurisprudentie: geheel van rechterlijke uitspraken (rechtsspraak,
rechtersrecht)
o Bundel van andere uitspraken van rechters waar je in een
gelijksoortige situatie kunt vergelijken.
o Ontwikkelt zich voortdurend (continu rechtszaken en dus
telkens veranderingen)
o Belang: rechtszekerheid borgen, goeie toepassing van de wet
te realiseren
Gewoonte: (bv maken van regering na verkiezingen)
o 1. Bestendig gebruik (onafgebroken en sinds lange tijd als
regel wordt ervaren)
Bv : vertrouwen geschend dan opstappen (staat dus
nergens vast maar is wel een regel)
o 2. Rechtsnorm ervaren (wordt ervaren door alle betrokkenen)
Verdrag: schriftelijke bindende regeling tussen staten onderling of
staten en volkeren rechterlijke organisatie (bv VN)
o Soorten verdragsbepalingen
Verplichtingen dus staten onderling
Verplichtingen om de nationale wet aan te passen (bv
Europese richtlijnen, ouderschapsverlof) (als Europese
richtlijnen aanpassen, moet dat binnen een bepaalde tijd
aangepast worden in het land)
Rechtstreeks werkende bepalingen (bv Europese
verordeningen)
Grondwet:
Klassieke grondrechten: bieden burgers vrijheden t.o.v. overheid
o Bv: vrijheid van meningsuiting
, Sociale grondrechten: leggen overheid aantal verplichtingen/taken
op t.b.v. burgers
o Bv: recht op bijstand, bevordering van volksgezondheid
Klassieke grondrechten Sociale grondrechten
Bescherming van de burger Ontwikkeling van de burger
Verticale en horizontale werking Alleen verticale werking
Vereisen terughoudendheid van de Vereisen optreden van de staat
staat
Rechtsbescherming Opdracht/plicht aan de regering
Verticale: burger overheid
Horizontaal : burger burger
Indeling recht:
Publiekrecht vs privaatrecht
Formeel vs materieel
Nationaal vs internationaal
recht
privaatrecht (burger -
Publiekrecht (burger - overheid)
burger/onderneming)
personenrecht/
rechtspersonenrecht
staatsrecht bestuursrecht strafrecht vermogensrecht (relaties obv geld)
(echtscheiding, huwelijk,
geboorte)
Materieel recht: inhoudelijk van aard, regels (bv Burgerlijk wetboek en
Wetboek van strafrecht) (vakantiedagen, niet door rood rijden, etc)
Formeel recht: processen binnen de handhaving (bv Wetboek van
burgerlijke rechtsvordering en Wetboek van strafvordering) (hoe iemand
gestraft wordt staat in apart wettenboek)
Nationaal recht: Nederlandse regels
Internationaal recht: verdragen
Rechtsregel: heeft consequenties als je je niet aan de regels houdt.
, Niet door rood rijden
Elkaar uit laten praten als iemand aan het woord is (normen en
waarden) (geen rechtsregels)
Hoorcollege 1
Recht: het geheel van overheidsregels dat in de samenleving geldt
Doel:
o Ordenen van samenleving
o Zorgen voor rechtvaardige oplossing bij conflicten
Rechtsbronnen
Wet: algemeen geldende geschreven regel afkomstig van een tot
wetgeving bevoegd overheidsorgaan (gemaakt door iemand van de
overheid)
Materiele zin: geldt voor iedereen (kan door iedereen
van overheid gemaakt worden) (parkeerverbod,
gemaakt door gemeente) (ministers)
Formele zin: is gemaakt door regering en staten
generaal (1ste en 2de kamer) samen. Gelden ook voor
iedereen (grondwet)
o wie heeft het gemaakt? Algemeen verbindend?
o Kan ook beide zijn!!
Jurisprudentie: geheel van rechterlijke uitspraken (rechtsspraak,
rechtersrecht)
o Bundel van andere uitspraken van rechters waar je in een
gelijksoortige situatie kunt vergelijken.
o Ontwikkelt zich voortdurend (continu rechtszaken en dus
telkens veranderingen)
o Belang: rechtszekerheid borgen, goeie toepassing van de wet
te realiseren
Gewoonte: (bv maken van regering na verkiezingen)
o 1. Bestendig gebruik (onafgebroken en sinds lange tijd als
regel wordt ervaren)
Bv : vertrouwen geschend dan opstappen (staat dus
nergens vast maar is wel een regel)
o 2. Rechtsnorm ervaren (wordt ervaren door alle betrokkenen)
Verdrag: schriftelijke bindende regeling tussen staten onderling of
staten en volkeren rechterlijke organisatie (bv VN)
o Soorten verdragsbepalingen
Verplichtingen dus staten onderling
Verplichtingen om de nationale wet aan te passen (bv
Europese richtlijnen, ouderschapsverlof) (als Europese
richtlijnen aanpassen, moet dat binnen een bepaalde tijd
aangepast worden in het land)
Rechtstreeks werkende bepalingen (bv Europese
verordeningen)
Grondwet:
Klassieke grondrechten: bieden burgers vrijheden t.o.v. overheid
o Bv: vrijheid van meningsuiting
, Sociale grondrechten: leggen overheid aantal verplichtingen/taken
op t.b.v. burgers
o Bv: recht op bijstand, bevordering van volksgezondheid
Klassieke grondrechten Sociale grondrechten
Bescherming van de burger Ontwikkeling van de burger
Verticale en horizontale werking Alleen verticale werking
Vereisen terughoudendheid van de Vereisen optreden van de staat
staat
Rechtsbescherming Opdracht/plicht aan de regering
Verticale: burger overheid
Horizontaal : burger burger
Indeling recht:
Publiekrecht vs privaatrecht
Formeel vs materieel
Nationaal vs internationaal
recht
privaatrecht (burger -
Publiekrecht (burger - overheid)
burger/onderneming)
personenrecht/
rechtspersonenrecht
staatsrecht bestuursrecht strafrecht vermogensrecht (relaties obv geld)
(echtscheiding, huwelijk,
geboorte)
Materieel recht: inhoudelijk van aard, regels (bv Burgerlijk wetboek en
Wetboek van strafrecht) (vakantiedagen, niet door rood rijden, etc)
Formeel recht: processen binnen de handhaving (bv Wetboek van
burgerlijke rechtsvordering en Wetboek van strafvordering) (hoe iemand
gestraft wordt staat in apart wettenboek)
Nationaal recht: Nederlandse regels
Internationaal recht: verdragen
Rechtsregel: heeft consequenties als je je niet aan de regels houdt.
, Niet door rood rijden
Elkaar uit laten praten als iemand aan het woord is (normen en
waarden) (geen rechtsregels)
