Strafrecht
Inhoudsopgave
Strafrecht...................................................................................................................................................... 1
Hoofdstuk 1; inleiding...........................................................................................................................................1
Hoofdstuk 2; inleiding materieel strafrecht..........................................................................................................2
Hoofdstuk 3; opzet en schuld................................................................................................................................4
Hoofdstuk 4; strafuitsluitingsgronden..................................................................................................................6
Hoofdstuk 5; poging en voorbereiding.................................................................................................................7
Hoofdstuk 6; deelneming......................................................................................................................................8
Hoofdstuk 7; inleiding strafprocesrecht...............................................................................................................9
Hoofdstuk 8; het voorbereidend onderzoek.......................................................................................................11
Hoofdstuk 9; vervolging......................................................................................................................................12
Hoofdstuk 10; het onderzoek ter terechtzitting.................................................................................................13
Hoofdstuk 11; het rechterlijk beslissingsschema................................................................................................14
Hoofdstuk 13; straffen en maatregelen.............................................................................................................14
Hoofdstuk 1; inleiding
Strafrechtelijke dagvaardingen worden verzonden door de officier van justitie.
Eigenrichting (recht in eigen handen nemen) is verboden.
Strafrecht als ultimum remedium; het is het uiterste middel wat ingezet wordt.
1
,Doel van straffen:
- Preventie; mensen willen geen straf, dus zullen ze proberen dit te voorkomen.
o Generale preventie; ook anderen dan de gestrafte moeten leren dat door een
strafbaar feit een straf opgelegd kan worden.
o Speciale preventie; voorkomen of ontmoedigen dat de gestrafte wederom in de fout
gaat bijvoorbeeld voorwaardelijke straffen.
- Vergelding; morele genoegdoening.
Materieel strafecht; het gaat over de vraag wat een strafbaar feit is WB van Strafrecht.
Formeel strafrecht; er wordt bepaald welke regels gevolgd moeten worden wanneer een norm van
het materiële strafrecht is overtreden WB van Strafvordering.
- Ne bis in idem je kan niet twee keer voor hetzelfde feit gestraft worden.
- Legaliteitsbeginsel Je kan niet gestraft worden voor iets wat niet bekend is, daarom
schrijven we wetten op.
Sanctierecht: heeft betrekking op de voorwaarden waaronder bepaalde straffen mogen worden
opgelegd en ten uitvoer gelegd in SR en SV.
Commuun strafrecht; het strafrecht dat in de wetboeken is opgenomen. De twee grootste wetten;
wetboek van strafrecht en wetboek van strafvordering
Bijzonder strafrecht; strafbepalingen die behoren tot het materiële strafrecht en bevoegdheden die
behoren tot het formele strafrecht Wegenverkeerswet, Opiumwet.
Systematische methode Wetboek van Strafrecht
- Boek 1 algemene bepalingen; zijn van toepassing op alle delicten van het WB van Strafrecht
en in beginsel op alle delicten die in de bijzondere strafwetten zijn opgenomen.
- Boek 2 misdrijven; bevat uitsluitend strafbepalingen.
- Boek 3 overtredingen; bevat uitsluitend strafbepalingen boven art. 420 Sr.
Systematische methode Wetboek van Strafvordering
- Boek 1 algemene bepalingen; belangrijkste bevoegdheden tijdens het opsporingsonderzoek
worden hierin geregeld.
- Boek 2 Sv in eerste aanleg; regelt de vervolgbeslissingen van de officier van justitie en de hele
procedure voor berechting van een verdachte voor de rechtbank.
- Boek 3 en 6 tenuitvoerlegging.
Supranationaal rechtelijk van aard; regels die een nationale organisatie oplegt waar de lidstaten bij
die organisatie zich aan moeten houden EHRM.
Hoofdstuk 2; inleiding materieel strafrecht
Onderdelen strafbepaling:
- Delictsomschrijving; welke ongewenste gedraging de wetgever strafbaar wil stellen.
- Kwalificatie aanduiding; hoe het gedrag juridisch wordt genoemd.
- Strafbedreiging; welke straf opgelegd mag worden en wat het maximum is.
Als in een artikel wederrechtelijkheid staat, moet dat ook bewezen worden, wordt dan een
bestanddeel.
De componenten van het vierlagenmodel:
- Menselijke gedragingen; het moet door een persoon gedaan zijn bestanddeel. De
menselijke gedraging zal uiteindelijk tot uitdrukking moeten komen in de tenlastelegging;
een processtuk waarin beschreven staat welke gedraging de verdachte heeft verricht.
2
, - Wettelijke delictsomschrijving; gedragingen zijn pas strafbaar als zij in de strafwet terug te
vinden zijn, hangt samen met legaliteitsbeginsel bestanddeel.
- Wederrechtelijkheid; in strijd met het recht, illegaal element.
o In uitzonderlijke gevallen bestaat een grond om aan te nemen dat de gedraging niet
wederrechtelijk was rechtvaardigingsgrond. Bijvoorbeeld bij zelfverdediging.
- Verwijtbaarheid; de schuld element. Als iemand een reëel gedragsalternatief had, bestaat
er verwijtbaarheid.
Artikel 16 Gw en 1 lid 1 Sr: geen feit is strafbaar dan uit kracht van een daaraan voorafgegane
wettelijke strafbepaling het verbod van terugwerkende kracht; alleen gedragingen na invoering
van de strafbepaling zijn strafbaar.
Interpretaties:
- Wethistorische interpretatie: om te kunnen bepalen wat de inhoud is van een wetsbepaling,
wordt gekeken naar de totstandkomingsgeschiedenis van de bepaling in kwestie.
- Grammaticale interpretatie: hierbij wordt de inhoud van de wet bepaald aan de hand van de
taalkundige betekenis van de woorden in de desbetreffende bepaling.
- Systematische interpretatie: wet wordt uitgelegd aan de hand van systematiek van de wet.
- Teleologische interpretatie: bij het bepalen van de inhoud van een wetsterm wordt gekeken
naar het doel van de wet(gever).
Bestanddelen en elementen van wetboek van strafrecht:
- Onderdelen van de delictsomschrijving (bestanddeel)
- Bestanddelen moeten bewezen worden (bestanddeel)
- Wederrechtelijkheid en schuld; verwijtbaarheid (element)
- Elementen zijn niet in de delictsomschrijving opgenomen (element)
- Elementen hoeven niet te worden bewezen (element)
Soorten delicten:
- Formeel delict; een handeling, een specifiek omschreven activiteit.
- Materieel delict; het veroorzaken van een strafbaar feit van een gevolg van een handeling:
doodslag.
- Commissie delict: strafbaar feit wordt gepleegd door het actief handelen; stelen, vervalsen.
- Omissiedelict: strafbaar feit wordt gepleegd door een nalaten. Een niet-handelen is strafbaar
gesteld, dus er moet duidelijk zijn wie wel had moeten handelen.
o Oneigenlijk omissiedelict: omissiedelicten die niet in de wet staan geformuleerd,
maar waarvan het wel goed denkbaar is dat zij door een nalaten worden begaan.
- Gekwalificeerd delict/ bijzondere strafbepaling: een extra bestanddeel wat tot een
zwaardere straf leidt.
- Geprivilegieerd delict; een extra bestanddeel kan tot strafverlichting leiden.
- Gronddelict; waar het om gaat.
Causaliteit: theorieën voor het vaststellen van een oorzakelijk verband:
- Conditio sine qua non heersende causaliteitsleer. Indien bij het ontbreken van een schakel
in de reeks der gebeurtenissen het gevolg zou zijn uitgebleven, deze schakel kennelijk
onmisbaar is en daarom als oorzaak aan te wijzen is. Een tekortkoming van deze theorie is
dat oorzakelijkheid oeverloos wordt.
- Causa-proximaleer: de veroorzakende factor die het dichtst bij het gevolg ligt, moet in
juridisch opzicht als oorzaak gelden. Een tekortkoming van deze theorie is dat bij een langere
3
Inhoudsopgave
Strafrecht...................................................................................................................................................... 1
Hoofdstuk 1; inleiding...........................................................................................................................................1
Hoofdstuk 2; inleiding materieel strafrecht..........................................................................................................2
Hoofdstuk 3; opzet en schuld................................................................................................................................4
Hoofdstuk 4; strafuitsluitingsgronden..................................................................................................................6
Hoofdstuk 5; poging en voorbereiding.................................................................................................................7
Hoofdstuk 6; deelneming......................................................................................................................................8
Hoofdstuk 7; inleiding strafprocesrecht...............................................................................................................9
Hoofdstuk 8; het voorbereidend onderzoek.......................................................................................................11
Hoofdstuk 9; vervolging......................................................................................................................................12
Hoofdstuk 10; het onderzoek ter terechtzitting.................................................................................................13
Hoofdstuk 11; het rechterlijk beslissingsschema................................................................................................14
Hoofdstuk 13; straffen en maatregelen.............................................................................................................14
Hoofdstuk 1; inleiding
Strafrechtelijke dagvaardingen worden verzonden door de officier van justitie.
Eigenrichting (recht in eigen handen nemen) is verboden.
Strafrecht als ultimum remedium; het is het uiterste middel wat ingezet wordt.
1
,Doel van straffen:
- Preventie; mensen willen geen straf, dus zullen ze proberen dit te voorkomen.
o Generale preventie; ook anderen dan de gestrafte moeten leren dat door een
strafbaar feit een straf opgelegd kan worden.
o Speciale preventie; voorkomen of ontmoedigen dat de gestrafte wederom in de fout
gaat bijvoorbeeld voorwaardelijke straffen.
- Vergelding; morele genoegdoening.
Materieel strafecht; het gaat over de vraag wat een strafbaar feit is WB van Strafrecht.
Formeel strafrecht; er wordt bepaald welke regels gevolgd moeten worden wanneer een norm van
het materiële strafrecht is overtreden WB van Strafvordering.
- Ne bis in idem je kan niet twee keer voor hetzelfde feit gestraft worden.
- Legaliteitsbeginsel Je kan niet gestraft worden voor iets wat niet bekend is, daarom
schrijven we wetten op.
Sanctierecht: heeft betrekking op de voorwaarden waaronder bepaalde straffen mogen worden
opgelegd en ten uitvoer gelegd in SR en SV.
Commuun strafrecht; het strafrecht dat in de wetboeken is opgenomen. De twee grootste wetten;
wetboek van strafrecht en wetboek van strafvordering
Bijzonder strafrecht; strafbepalingen die behoren tot het materiële strafrecht en bevoegdheden die
behoren tot het formele strafrecht Wegenverkeerswet, Opiumwet.
Systematische methode Wetboek van Strafrecht
- Boek 1 algemene bepalingen; zijn van toepassing op alle delicten van het WB van Strafrecht
en in beginsel op alle delicten die in de bijzondere strafwetten zijn opgenomen.
- Boek 2 misdrijven; bevat uitsluitend strafbepalingen.
- Boek 3 overtredingen; bevat uitsluitend strafbepalingen boven art. 420 Sr.
Systematische methode Wetboek van Strafvordering
- Boek 1 algemene bepalingen; belangrijkste bevoegdheden tijdens het opsporingsonderzoek
worden hierin geregeld.
- Boek 2 Sv in eerste aanleg; regelt de vervolgbeslissingen van de officier van justitie en de hele
procedure voor berechting van een verdachte voor de rechtbank.
- Boek 3 en 6 tenuitvoerlegging.
Supranationaal rechtelijk van aard; regels die een nationale organisatie oplegt waar de lidstaten bij
die organisatie zich aan moeten houden EHRM.
Hoofdstuk 2; inleiding materieel strafrecht
Onderdelen strafbepaling:
- Delictsomschrijving; welke ongewenste gedraging de wetgever strafbaar wil stellen.
- Kwalificatie aanduiding; hoe het gedrag juridisch wordt genoemd.
- Strafbedreiging; welke straf opgelegd mag worden en wat het maximum is.
Als in een artikel wederrechtelijkheid staat, moet dat ook bewezen worden, wordt dan een
bestanddeel.
De componenten van het vierlagenmodel:
- Menselijke gedragingen; het moet door een persoon gedaan zijn bestanddeel. De
menselijke gedraging zal uiteindelijk tot uitdrukking moeten komen in de tenlastelegging;
een processtuk waarin beschreven staat welke gedraging de verdachte heeft verricht.
2
, - Wettelijke delictsomschrijving; gedragingen zijn pas strafbaar als zij in de strafwet terug te
vinden zijn, hangt samen met legaliteitsbeginsel bestanddeel.
- Wederrechtelijkheid; in strijd met het recht, illegaal element.
o In uitzonderlijke gevallen bestaat een grond om aan te nemen dat de gedraging niet
wederrechtelijk was rechtvaardigingsgrond. Bijvoorbeeld bij zelfverdediging.
- Verwijtbaarheid; de schuld element. Als iemand een reëel gedragsalternatief had, bestaat
er verwijtbaarheid.
Artikel 16 Gw en 1 lid 1 Sr: geen feit is strafbaar dan uit kracht van een daaraan voorafgegane
wettelijke strafbepaling het verbod van terugwerkende kracht; alleen gedragingen na invoering
van de strafbepaling zijn strafbaar.
Interpretaties:
- Wethistorische interpretatie: om te kunnen bepalen wat de inhoud is van een wetsbepaling,
wordt gekeken naar de totstandkomingsgeschiedenis van de bepaling in kwestie.
- Grammaticale interpretatie: hierbij wordt de inhoud van de wet bepaald aan de hand van de
taalkundige betekenis van de woorden in de desbetreffende bepaling.
- Systematische interpretatie: wet wordt uitgelegd aan de hand van systematiek van de wet.
- Teleologische interpretatie: bij het bepalen van de inhoud van een wetsterm wordt gekeken
naar het doel van de wet(gever).
Bestanddelen en elementen van wetboek van strafrecht:
- Onderdelen van de delictsomschrijving (bestanddeel)
- Bestanddelen moeten bewezen worden (bestanddeel)
- Wederrechtelijkheid en schuld; verwijtbaarheid (element)
- Elementen zijn niet in de delictsomschrijving opgenomen (element)
- Elementen hoeven niet te worden bewezen (element)
Soorten delicten:
- Formeel delict; een handeling, een specifiek omschreven activiteit.
- Materieel delict; het veroorzaken van een strafbaar feit van een gevolg van een handeling:
doodslag.
- Commissie delict: strafbaar feit wordt gepleegd door het actief handelen; stelen, vervalsen.
- Omissiedelict: strafbaar feit wordt gepleegd door een nalaten. Een niet-handelen is strafbaar
gesteld, dus er moet duidelijk zijn wie wel had moeten handelen.
o Oneigenlijk omissiedelict: omissiedelicten die niet in de wet staan geformuleerd,
maar waarvan het wel goed denkbaar is dat zij door een nalaten worden begaan.
- Gekwalificeerd delict/ bijzondere strafbepaling: een extra bestanddeel wat tot een
zwaardere straf leidt.
- Geprivilegieerd delict; een extra bestanddeel kan tot strafverlichting leiden.
- Gronddelict; waar het om gaat.
Causaliteit: theorieën voor het vaststellen van een oorzakelijk verband:
- Conditio sine qua non heersende causaliteitsleer. Indien bij het ontbreken van een schakel
in de reeks der gebeurtenissen het gevolg zou zijn uitgebleven, deze schakel kennelijk
onmisbaar is en daarom als oorzaak aan te wijzen is. Een tekortkoming van deze theorie is
dat oorzakelijkheid oeverloos wordt.
- Causa-proximaleer: de veroorzakende factor die het dichtst bij het gevolg ligt, moet in
juridisch opzicht als oorzaak gelden. Een tekortkoming van deze theorie is dat bij een langere
3
