Systeemgericht werken
Hoofdstuk 1, Het karakter en de plaats van de systeemtheorie
Ingrijpende gevolgen door de systeemtheorie:
- kinderen die in het verleden doorgestuurd werden naar een tehuis in verband met
probleemgedrag, werden nu beschermd. En veel kinderrechters namen van de
systeemtheorie het belangrijke inzicht over dat niet al het menselijke gedrag zich laat
verklaren vanuit het individu dat dat gedrag vertoont.
- bij de nieuwe praktijk werden de kinderen veel minder vaak uit huis geplaatst. Aan
het gezin werd ondersteuning geboden, vooral aan de ouders.
Wat wordt bedoeld met ‘anders kijken’
Bij een systeemtheoretische benadering gaat het om inclusief denken en kijken. Men neemt
zijn omgeving mee hierin. Deze inclusieve manier van kijken wordt bedoeld met ‘anders
kijken’
De vijf belangrijkste uitgangspunten van de systeemtheorie:
- het systeem heeft een eigen karakter dat niet te herleiden is tot de eigenschappen
van de delen.
- binnen het systeem zijn de delen van elkaar afhankelijk. Verandering in een systeem
heeft een eigen karakter. Als er iets veranderd komt het gehele systeem in beweging.
- het systeem bepaalt in belangrijke mate het gedrag van de individuen. Groepsdruk
bijv.
- het systeem probeert zich op allerlei manieren aan te passen aan zijn omgeving. Een
organisatie die haar doelen bij stelt als oude doelen niet meer voorzien in de
behoeften van de samenleving.
- Een systeem heeft de eigenschap zichzelf te handhaven en te blijven voortbestaan
wanneer het eigenlijk geen recht van bestaan meer heeft.
Wat is redundantie: geeft aan dat veel informatie binnen het systeem overbodig is. Dit
begrip geldt binnen de systeemtheorie als synoniem.
Behaviorisme, psychoanalyse en humanisme: gericht op individu
Systeemtheorie: gericht op individu in zijn omgeving
Welke begrippen zijn identiek binnen de systeemtheorie dat alle gedrag communicatie is:
Communicatie = interactie = gedrag = beïnvloeding
Waar worden de factoren die de gedragingen van mensen beïnvloeden gezocht?
Worden in werken van het systeem en in de wisselwerking tussen personen gezocht. Het
gedrag van een persoon vormt altijd een reactie op het gedrag van anderen. Gaat om
beïnvloedende factoren die gezocht moeten worden in de structuur waarvan de individuen
uitmaken.
Een situatie waarin sprake is van equifinaliteit: als iemand bij de dokter komt en
overspannen is. De oorzaak hiervan kan op meerdere vlakken liggen. (drukte op werk,
ongelukkig huwelijk etc)
, Binnen de systeemtheorie staat informatie centraal, wat houdt dit in:
Aan voortdurende stroom van zowel verbale als non-verbale, onbewuste en onbedoelde
signalen die mensen uitzenden en ontvangen. (lichaamshouding, toonhoogte,
gezichtsuitdrukking etc)
Lineaire causaliteit: wordt een verschijnsel verklaard door een oorzakelijke beïnvloeding of
een complex van oorzaken dat als losstaand van het gevolg te definiëren is.
3 voorbeelden: als het ijs smelt, wordt het water. Als metaal wordt verhit, zet het uit. Als ik
door punaises fiets, krijg ik een lekke band.
Hoofdstuk 2, Het systeembegrip en de belangrijkste kenmerken van open
systemen
Wat is een systeem: de onderlinge betrekkingen en het patroon dat die betrekkingen met
elkaar vormen. Onderlinge relaties vormen het wezen van het systeem. Voorbeelden van
een systeem: gezin, leefgroep, vriendengroep, team.
Wat betekent het systeembegrip niet-optelbaarheid:
Hiermee wordt niet het wezen van de zaak gezien en begrepen, aangezien dat wezen ligt op
het niveau van het systeem als geheel en niet op het niveau van de delen.
Wat is een subsysteem: een willekeurige samenstelling van twee of meer leden van het
systeem. Bijv: de leerlingen in een klas, maar ook per groep en ook kliekjes.
Wat is het verschijnsel coalitie: subsysteem van twee of meer leden van het systeem dat
wordt gekenmerkt door gemeenschappelijke intenties en belangen.
Wat is het verschijnsel etikettering: iemand pleegt een overtreding en wordt hiervoor
gestraft. Omdat hij het etiket opgeplakt krijgt overeenkomstig zijn afwijkend gedrag, pleegt
hij wederom een overtreding.
Begrip organisatie: organisatie duidt op de ordende en structurerende kracht van het
systeem, waardoor het in staat is te overleden door de structuur, ordening, aanpassing en
flexibiliteit.
Begrip differentiatie: differentiatie is het proces waarin systemen zich proberen aan te
passen aan nieuwe situaties door nieuwe subsystemen, taken en functies creëren.
Hoofdstuk 3, Over de onmogelijkheid om niet te communiceren
Waarom heeft gedrag geen tegenstelling: er bestaat geen niet-gedrag. Ook als mensen niet
zeggen of doen heeft dit gedrag berichtwaarde. Ook door zwijgen, afwezigheid etc wordt er
gecommuniceerd.
Hoofdstuk 1, Het karakter en de plaats van de systeemtheorie
Ingrijpende gevolgen door de systeemtheorie:
- kinderen die in het verleden doorgestuurd werden naar een tehuis in verband met
probleemgedrag, werden nu beschermd. En veel kinderrechters namen van de
systeemtheorie het belangrijke inzicht over dat niet al het menselijke gedrag zich laat
verklaren vanuit het individu dat dat gedrag vertoont.
- bij de nieuwe praktijk werden de kinderen veel minder vaak uit huis geplaatst. Aan
het gezin werd ondersteuning geboden, vooral aan de ouders.
Wat wordt bedoeld met ‘anders kijken’
Bij een systeemtheoretische benadering gaat het om inclusief denken en kijken. Men neemt
zijn omgeving mee hierin. Deze inclusieve manier van kijken wordt bedoeld met ‘anders
kijken’
De vijf belangrijkste uitgangspunten van de systeemtheorie:
- het systeem heeft een eigen karakter dat niet te herleiden is tot de eigenschappen
van de delen.
- binnen het systeem zijn de delen van elkaar afhankelijk. Verandering in een systeem
heeft een eigen karakter. Als er iets veranderd komt het gehele systeem in beweging.
- het systeem bepaalt in belangrijke mate het gedrag van de individuen. Groepsdruk
bijv.
- het systeem probeert zich op allerlei manieren aan te passen aan zijn omgeving. Een
organisatie die haar doelen bij stelt als oude doelen niet meer voorzien in de
behoeften van de samenleving.
- Een systeem heeft de eigenschap zichzelf te handhaven en te blijven voortbestaan
wanneer het eigenlijk geen recht van bestaan meer heeft.
Wat is redundantie: geeft aan dat veel informatie binnen het systeem overbodig is. Dit
begrip geldt binnen de systeemtheorie als synoniem.
Behaviorisme, psychoanalyse en humanisme: gericht op individu
Systeemtheorie: gericht op individu in zijn omgeving
Welke begrippen zijn identiek binnen de systeemtheorie dat alle gedrag communicatie is:
Communicatie = interactie = gedrag = beïnvloeding
Waar worden de factoren die de gedragingen van mensen beïnvloeden gezocht?
Worden in werken van het systeem en in de wisselwerking tussen personen gezocht. Het
gedrag van een persoon vormt altijd een reactie op het gedrag van anderen. Gaat om
beïnvloedende factoren die gezocht moeten worden in de structuur waarvan de individuen
uitmaken.
Een situatie waarin sprake is van equifinaliteit: als iemand bij de dokter komt en
overspannen is. De oorzaak hiervan kan op meerdere vlakken liggen. (drukte op werk,
ongelukkig huwelijk etc)
, Binnen de systeemtheorie staat informatie centraal, wat houdt dit in:
Aan voortdurende stroom van zowel verbale als non-verbale, onbewuste en onbedoelde
signalen die mensen uitzenden en ontvangen. (lichaamshouding, toonhoogte,
gezichtsuitdrukking etc)
Lineaire causaliteit: wordt een verschijnsel verklaard door een oorzakelijke beïnvloeding of
een complex van oorzaken dat als losstaand van het gevolg te definiëren is.
3 voorbeelden: als het ijs smelt, wordt het water. Als metaal wordt verhit, zet het uit. Als ik
door punaises fiets, krijg ik een lekke band.
Hoofdstuk 2, Het systeembegrip en de belangrijkste kenmerken van open
systemen
Wat is een systeem: de onderlinge betrekkingen en het patroon dat die betrekkingen met
elkaar vormen. Onderlinge relaties vormen het wezen van het systeem. Voorbeelden van
een systeem: gezin, leefgroep, vriendengroep, team.
Wat betekent het systeembegrip niet-optelbaarheid:
Hiermee wordt niet het wezen van de zaak gezien en begrepen, aangezien dat wezen ligt op
het niveau van het systeem als geheel en niet op het niveau van de delen.
Wat is een subsysteem: een willekeurige samenstelling van twee of meer leden van het
systeem. Bijv: de leerlingen in een klas, maar ook per groep en ook kliekjes.
Wat is het verschijnsel coalitie: subsysteem van twee of meer leden van het systeem dat
wordt gekenmerkt door gemeenschappelijke intenties en belangen.
Wat is het verschijnsel etikettering: iemand pleegt een overtreding en wordt hiervoor
gestraft. Omdat hij het etiket opgeplakt krijgt overeenkomstig zijn afwijkend gedrag, pleegt
hij wederom een overtreding.
Begrip organisatie: organisatie duidt op de ordende en structurerende kracht van het
systeem, waardoor het in staat is te overleden door de structuur, ordening, aanpassing en
flexibiliteit.
Begrip differentiatie: differentiatie is het proces waarin systemen zich proberen aan te
passen aan nieuwe situaties door nieuwe subsystemen, taken en functies creëren.
Hoofdstuk 3, Over de onmogelijkheid om niet te communiceren
Waarom heeft gedrag geen tegenstelling: er bestaat geen niet-gedrag. Ook als mensen niet
zeggen of doen heeft dit gedrag berichtwaarde. Ook door zwijgen, afwezigheid etc wordt er
gecommuniceerd.
