Belangrijkste dingen SPR
Hoorcollege 1: Introductie
Schaal: Op welk schaalniveau vindt dit plaats?
Plaats: Waar vind dit plaats en waarom?
Ruimte: Wat is de impact op de omgeving en wie neemt hier aan deel?
Tijd: Zijn er veranderingen geweest?
Vaak kwalitatief onderzoek. Observatie is belangrijkste onderzoeksmethode, maar ook focusgroepen
en diepte interviews.
Global economy: internationale uitwisseling van goederen, diensten, mensen, data & informatie,
wereldwijd, uitgedrukt in een geldwaarde. Het verspreidt kennis, heeft macht en hierdoor kunnen
individuele landen minder regulerend zijn. Het is heel erg ongelijk verdeeld.
Begrippen
Agglomeratie = aaneenschakeling van steden. Doordat zij meer inwoners krijgen, groeien de steden
aan elkaar vast.
Digital divide = doordat sommige landen betere toegang hebben tot het internet en technologie zijn
zij meer ontwikkeld dan andere landen. Hierdoor hebben de andere minder makkelijk toegang tot de
global economy en wordt de ongelijkheid nog meer versterkt.
Ruimtelijke spreiding = hoe verschillende activiteiten zijn verdeeld over de ruimte.
Ruimtelijke dynamiek = hoe de verschillende activiteiten met elkaar samenhangen.
World City = knooppunt in de global economy.
Megacity = heeft meer dan 10 miljoen inwoners.
Stedelijke regio = polycentrisch, verschillende functies, wisselende dichtheid.
Mega-Regio’s = combinaties van world cities & hun regio’s.
Hoorcollege 2: Een klein land met verre uithoeken: ongelijke kansen in veranderend Nederland
Bepaalde plekken zijn kansrijk en andere kansarm door:
1. Globalisering van de economie: Nederland ding over naar een diensteneconomie.
2. Ruimtelijk-Economisch Beleid: Begin jaren ‘80 ging het beleid zich focussen op de sterke
plekken in het land. Nu een transitie naar de Next Economy.
a. Politiek klimaat: Neoliberalisme: De overheid trok zich terug en liet de markt zijn
werk doen. Dit had invloed op het woningbouwbeleid en op de burgers.
3. Locatie (situationele factoren): De samenstelling van de beroepsbevolking
veranderde en er werd gefocust op ABC factoren → Aantrekkelijkheid van een
plek, Bereikbaarheid en Concurrentie.
4. Bestuur (Governance): De overheid ging bepaalde instanties privatiseren. Nu moet er veel
overlegd worden met andere organisaties en dit is erg complex.
Al meer dan dertig jaar is het beleid gericht op de sterksten. Dit resulteert uiteindelijk in een eindstand
met winnaars en verliezers.
Begrippen
Multi-level governance = verschillende bestuurslagen hebben macht. Tussen deze lagen wordt
steeds overlegd. Dit maakt het ook heel erg complex.
Hoorcollege 3: Amsterdam-Noord
1
, Door de opkomende industrialisatie kwam er veel havenactiviteit in Amsterdam-Noord. Er werden
veel huizen gebouwd voor de arbeiders. Er werden veel tuindorpen gebouwd. De cultuur en creatieve
sector kwamen rond 2000 op in Noord door de verdwijnende havenactiviteit. Op dit moment een
gentrification battlefield in Noord.
Begrippen
Gentrificatie = de buurt wordt opgewaardeerd zodat er bewoners naar toe worden getrokken die een
hoger inkomen hebben en hoogopgeleid zijn.
Hoorcollege 4: Verbeelde muren
Territoria en territorialiteit zijn claims op geografische ruimte en vertalen zich vaak door grenzen op
verschillende schaalniveau;s en in verschillende vormen. Vaak is het gebaseerd op aspecten van
diversiteit.
Door de diversiteit worden identiteiten meer benadrukt. Door stereotypering worden bepaalde
aspecten uitvergroot en wordt hier vaak door onder andere de media betekenis aan gegeven. De
maatschappelijke context accentueert bepaalde sociale scheidslijnen in de samenleving. Deze
scheidslijnen kunnen de grondslag vormen voor ruimtelijke segregatie. Door stereotypering worden
deze scheidslijnen nog meer benadrukt. Macht speelt een belangrijke rol bij ruimtelijke segregatie.
Begrippen
Territorium = geografische ruimte die wordt geclaimd door individuen of groepen.
Territorialiteit = handelingen om territorium te verkrijgen of te houden. Vaak gaat dit gepaard met
macht.
Diversiteit = alle aspecten waarop mensen van elkaar kunnen verschillen.
Identiteit = persoonlijke kenmerken.
Maatschappelijke context = de totale omgeving waarin iets zijn betekenis krijgt.
Redlining = toegang tot voorzieningen beperken voor mensen die in een bepaalde buurt of wijk
wonen.
Hoorcollege 5: VPRO: Documentaire over Rotterdam ‘Mijn stad is mijn hart’
Het gevoel dat een fysieke plek met zich meebrengt is erg belangrijk. Bewoners zetten zich in voor
Rotterdam, omdat zij zich Rotterdammer voelen. Ondanks veel diversiteit in de stad voelen zij zich
allemaal Rotterdammer. Het vereist echter wel aanpassing om Rotterdammer te zijn. Veel allochtonen
voelen zich eerst Rotterdammer en daarna Nederlander. Bij autochtonen is dit omgedraaid.
Hoorcollege 6: De alledaagse ruimte
Om de alledaagse ruimte te onderzoeken, zijn er 5 vragen die je kan stellen:
2
Hoorcollege 1: Introductie
Schaal: Op welk schaalniveau vindt dit plaats?
Plaats: Waar vind dit plaats en waarom?
Ruimte: Wat is de impact op de omgeving en wie neemt hier aan deel?
Tijd: Zijn er veranderingen geweest?
Vaak kwalitatief onderzoek. Observatie is belangrijkste onderzoeksmethode, maar ook focusgroepen
en diepte interviews.
Global economy: internationale uitwisseling van goederen, diensten, mensen, data & informatie,
wereldwijd, uitgedrukt in een geldwaarde. Het verspreidt kennis, heeft macht en hierdoor kunnen
individuele landen minder regulerend zijn. Het is heel erg ongelijk verdeeld.
Begrippen
Agglomeratie = aaneenschakeling van steden. Doordat zij meer inwoners krijgen, groeien de steden
aan elkaar vast.
Digital divide = doordat sommige landen betere toegang hebben tot het internet en technologie zijn
zij meer ontwikkeld dan andere landen. Hierdoor hebben de andere minder makkelijk toegang tot de
global economy en wordt de ongelijkheid nog meer versterkt.
Ruimtelijke spreiding = hoe verschillende activiteiten zijn verdeeld over de ruimte.
Ruimtelijke dynamiek = hoe de verschillende activiteiten met elkaar samenhangen.
World City = knooppunt in de global economy.
Megacity = heeft meer dan 10 miljoen inwoners.
Stedelijke regio = polycentrisch, verschillende functies, wisselende dichtheid.
Mega-Regio’s = combinaties van world cities & hun regio’s.
Hoorcollege 2: Een klein land met verre uithoeken: ongelijke kansen in veranderend Nederland
Bepaalde plekken zijn kansrijk en andere kansarm door:
1. Globalisering van de economie: Nederland ding over naar een diensteneconomie.
2. Ruimtelijk-Economisch Beleid: Begin jaren ‘80 ging het beleid zich focussen op de sterke
plekken in het land. Nu een transitie naar de Next Economy.
a. Politiek klimaat: Neoliberalisme: De overheid trok zich terug en liet de markt zijn
werk doen. Dit had invloed op het woningbouwbeleid en op de burgers.
3. Locatie (situationele factoren): De samenstelling van de beroepsbevolking
veranderde en er werd gefocust op ABC factoren → Aantrekkelijkheid van een
plek, Bereikbaarheid en Concurrentie.
4. Bestuur (Governance): De overheid ging bepaalde instanties privatiseren. Nu moet er veel
overlegd worden met andere organisaties en dit is erg complex.
Al meer dan dertig jaar is het beleid gericht op de sterksten. Dit resulteert uiteindelijk in een eindstand
met winnaars en verliezers.
Begrippen
Multi-level governance = verschillende bestuurslagen hebben macht. Tussen deze lagen wordt
steeds overlegd. Dit maakt het ook heel erg complex.
Hoorcollege 3: Amsterdam-Noord
1
, Door de opkomende industrialisatie kwam er veel havenactiviteit in Amsterdam-Noord. Er werden
veel huizen gebouwd voor de arbeiders. Er werden veel tuindorpen gebouwd. De cultuur en creatieve
sector kwamen rond 2000 op in Noord door de verdwijnende havenactiviteit. Op dit moment een
gentrification battlefield in Noord.
Begrippen
Gentrificatie = de buurt wordt opgewaardeerd zodat er bewoners naar toe worden getrokken die een
hoger inkomen hebben en hoogopgeleid zijn.
Hoorcollege 4: Verbeelde muren
Territoria en territorialiteit zijn claims op geografische ruimte en vertalen zich vaak door grenzen op
verschillende schaalniveau;s en in verschillende vormen. Vaak is het gebaseerd op aspecten van
diversiteit.
Door de diversiteit worden identiteiten meer benadrukt. Door stereotypering worden bepaalde
aspecten uitvergroot en wordt hier vaak door onder andere de media betekenis aan gegeven. De
maatschappelijke context accentueert bepaalde sociale scheidslijnen in de samenleving. Deze
scheidslijnen kunnen de grondslag vormen voor ruimtelijke segregatie. Door stereotypering worden
deze scheidslijnen nog meer benadrukt. Macht speelt een belangrijke rol bij ruimtelijke segregatie.
Begrippen
Territorium = geografische ruimte die wordt geclaimd door individuen of groepen.
Territorialiteit = handelingen om territorium te verkrijgen of te houden. Vaak gaat dit gepaard met
macht.
Diversiteit = alle aspecten waarop mensen van elkaar kunnen verschillen.
Identiteit = persoonlijke kenmerken.
Maatschappelijke context = de totale omgeving waarin iets zijn betekenis krijgt.
Redlining = toegang tot voorzieningen beperken voor mensen die in een bepaalde buurt of wijk
wonen.
Hoorcollege 5: VPRO: Documentaire over Rotterdam ‘Mijn stad is mijn hart’
Het gevoel dat een fysieke plek met zich meebrengt is erg belangrijk. Bewoners zetten zich in voor
Rotterdam, omdat zij zich Rotterdammer voelen. Ondanks veel diversiteit in de stad voelen zij zich
allemaal Rotterdammer. Het vereist echter wel aanpassing om Rotterdammer te zijn. Veel allochtonen
voelen zich eerst Rotterdammer en daarna Nederlander. Bij autochtonen is dit omgedraaid.
Hoorcollege 6: De alledaagse ruimte
Om de alledaagse ruimte te onderzoeken, zijn er 5 vragen die je kan stellen:
2
