Samenvatting werkgroepen IE +
D&B
Werkgroep 1
Op de vormgeving van een product kunnen meerdere IE-rechten rusten;
Een samenloop van IE-rechten is mogelijk.
Auteursrecht Vormgeving op het product (art. 10 lid 1
Aw). Vereiste:
- Eigen oorspronkelijk karakter
+
- Persoonlijke stempel van de maker
(HR Endstra)
= Ontstaan van rechtswege
Modelrecht Gaat over uiterlijk van het product.
Vereiste:
- Nieuw
- Eigen karakter
(art. 3.1 jo. 3.3 BVIE; art. 4 jo. art. 5
en 6 GemMoVo)
Vereist is wel inschrijving als Beneluxmodel
(art. 3.5 BVIE) of Gemeenschapsmodel
(GemModVo); anders mogelijk bescherming
als niet-ingeschreven Gemeenschapsmodel
(art. 11. GemMoVo)
Merkenrecht Vorm van het product kan merkenrechtelijk
worden beschermd maar onderscheiden
vermogen moet je inburgeren + let op
vormuitsluitingsgronden (met name art.
2.2bis lis 1 sub c en sub e BVIE.
Vereiste:
- Onderscheiden van anderen
- Duidelijk en nauwkeurig
Octrooirecht Technische aspecten van de vormgeving
Openbaarmaking van een tekening of model door de ontwerper is niet
nieuwheidschadelijk;
Dit ligt genuanceerd. Openbaarmaking is alleen nieuwheidschadelijk als de model of
tekening bij een normale gang van zaken redelijkerwijs ter kennis kon zijn genomen van
ingewijden in de betrokken sector die in de EG/EER werkzaam zijn (art. 3.3 lid 1 jo. lid 3
BVIE). Sluit obscure/moeilijk te verifiëren beschikbaarstelling in derde staten uit (HvJ EU Easy
Sanitary Solutions). Ook openbaarmaking door ontwerpen binnen 12 maanden voor
inschrijving van het model is niet nieuwheidschadelijk (termijn van respijt art. 3.3 lid 4 sub a
BVIE).
Beschermingsomvang;
, Sinds de uitspraak van HvJ EU Easy Sanitary is bepaald dat de beschermingsomvang zich over
alle voortbrengselen waarin het ingeschreven model is toegepast.
Ontwerpvrijheid;
Bij beoordeling eigen karakter moet rekening worden gehouden met de mate van vrijheid
van de ontwerper bij de ontwikkeling van de tekening of het model (art. 3.3 lid 2 BVIE). Hoe
kleiner de ontwerpvrijheid, des te sneller kleine verschillen een eigen karakter kunnen
opleveren ten opzichte van eerder gepubliceerde modellen.
Geïnformeerde gebruiker
De gemiddelde consument is de fictieve maatman in het merkenrecht (en bij de slaafse
nabootsing). In het modellenrecht is dat de geïnformeerde gebruiker, die een
tussencategorie vormt tussen de gemiddelde consument (uit het merkenrecht), van wie in
het algemeen geen enkele specifieke kennis wordt verwacht en die de strijdige merken in de
regel niet rechtstreeks vergelijkt, en de vakman (uit het octrooirecht) met grondige
technische deskundigheid die in de detail minieme verschillen kan onderscheiden. De
geïnformeerde gebruiker is een in hoge mate aandachtige gebruiker die de modellen in de
regel direct met elkaar vergelijkt, tenzij dit ongebruikelijk is in de betreffende sector
(PepsiCo/Grupo). Dus geïnformeerde gebruiker in het modellenrecht is niet de gemiddelde
consument.
Het verhandelen van reserveonderdelen voor modelrechtelijk beschermde model (auto)
Er is inbreuk op het modellenrecht van de autofabrikant, indien op alle onderdelen van de
auto modelrecht rust. Een auto is een samengesteld voortbrengsel op grond van art. 3.4 lid 1
BVIE). Voor zelfstandige bescherming van onderdelen is vereist: bij normaal gebruik zichtbaar
(in de regel niet het geval bij onderdelen onder de motorkap), nieuwheid en eigen karakter
(art. 3.4 lid 1 sub a en b BVIE). Verhandeling van beschermde reserveonderdelen: in beginsel
is dat een inbreuk op het modelrecht op grond van art. 3.16 lid 1 jo. lid 2 BVIE, tenzij beroep
kan worden gedaan op reparatieclausule van art. 3.19 lid 3 BVIE. Dit kan alleen indien de
verhandelende partij aan zijn zorgplicht voldoet door afnemers duidelijk te maken dat de
onderdelen uitsluitend bestemd zijn voor reparatie en het replica’s betreffen van originele
onderdelen waar een modelrecht op rust waarvan hij niet de houder is (HvJ EU Acacia/Audi
en Porsche).
Overnemen van stijlkenmerken
Het overnemen van stijlkenmerken levert geen onrechtmatige daad en is ook geen inbreuk
op het auteursrecht. Stijlelementen worden noch door het auteursrecht noch via
onrechtmatige daad ex art. 6:162 BW beschermd (HR Broeren/Duijsens): negatieve
reflexwerking. Uit het Broeren/Druijses arrest laat de hoge raad nog wel de deur op een kier
t.a.v. bescherming van stijlelementen via art. 6:162 BWL bijkomende omstandigheden zijn
daarvoor vereist. Welke omstandigheden dat zijn wordt echter niet vermeld en om die reden
is de huidige stand van de rechtspraak en de wetenschap dat stijl simpelweg niet beschermd
kan worden via art. 6:162 BW.
D&B
Werkgroep 1
Op de vormgeving van een product kunnen meerdere IE-rechten rusten;
Een samenloop van IE-rechten is mogelijk.
Auteursrecht Vormgeving op het product (art. 10 lid 1
Aw). Vereiste:
- Eigen oorspronkelijk karakter
+
- Persoonlijke stempel van de maker
(HR Endstra)
= Ontstaan van rechtswege
Modelrecht Gaat over uiterlijk van het product.
Vereiste:
- Nieuw
- Eigen karakter
(art. 3.1 jo. 3.3 BVIE; art. 4 jo. art. 5
en 6 GemMoVo)
Vereist is wel inschrijving als Beneluxmodel
(art. 3.5 BVIE) of Gemeenschapsmodel
(GemModVo); anders mogelijk bescherming
als niet-ingeschreven Gemeenschapsmodel
(art. 11. GemMoVo)
Merkenrecht Vorm van het product kan merkenrechtelijk
worden beschermd maar onderscheiden
vermogen moet je inburgeren + let op
vormuitsluitingsgronden (met name art.
2.2bis lis 1 sub c en sub e BVIE.
Vereiste:
- Onderscheiden van anderen
- Duidelijk en nauwkeurig
Octrooirecht Technische aspecten van de vormgeving
Openbaarmaking van een tekening of model door de ontwerper is niet
nieuwheidschadelijk;
Dit ligt genuanceerd. Openbaarmaking is alleen nieuwheidschadelijk als de model of
tekening bij een normale gang van zaken redelijkerwijs ter kennis kon zijn genomen van
ingewijden in de betrokken sector die in de EG/EER werkzaam zijn (art. 3.3 lid 1 jo. lid 3
BVIE). Sluit obscure/moeilijk te verifiëren beschikbaarstelling in derde staten uit (HvJ EU Easy
Sanitary Solutions). Ook openbaarmaking door ontwerpen binnen 12 maanden voor
inschrijving van het model is niet nieuwheidschadelijk (termijn van respijt art. 3.3 lid 4 sub a
BVIE).
Beschermingsomvang;
, Sinds de uitspraak van HvJ EU Easy Sanitary is bepaald dat de beschermingsomvang zich over
alle voortbrengselen waarin het ingeschreven model is toegepast.
Ontwerpvrijheid;
Bij beoordeling eigen karakter moet rekening worden gehouden met de mate van vrijheid
van de ontwerper bij de ontwikkeling van de tekening of het model (art. 3.3 lid 2 BVIE). Hoe
kleiner de ontwerpvrijheid, des te sneller kleine verschillen een eigen karakter kunnen
opleveren ten opzichte van eerder gepubliceerde modellen.
Geïnformeerde gebruiker
De gemiddelde consument is de fictieve maatman in het merkenrecht (en bij de slaafse
nabootsing). In het modellenrecht is dat de geïnformeerde gebruiker, die een
tussencategorie vormt tussen de gemiddelde consument (uit het merkenrecht), van wie in
het algemeen geen enkele specifieke kennis wordt verwacht en die de strijdige merken in de
regel niet rechtstreeks vergelijkt, en de vakman (uit het octrooirecht) met grondige
technische deskundigheid die in de detail minieme verschillen kan onderscheiden. De
geïnformeerde gebruiker is een in hoge mate aandachtige gebruiker die de modellen in de
regel direct met elkaar vergelijkt, tenzij dit ongebruikelijk is in de betreffende sector
(PepsiCo/Grupo). Dus geïnformeerde gebruiker in het modellenrecht is niet de gemiddelde
consument.
Het verhandelen van reserveonderdelen voor modelrechtelijk beschermde model (auto)
Er is inbreuk op het modellenrecht van de autofabrikant, indien op alle onderdelen van de
auto modelrecht rust. Een auto is een samengesteld voortbrengsel op grond van art. 3.4 lid 1
BVIE). Voor zelfstandige bescherming van onderdelen is vereist: bij normaal gebruik zichtbaar
(in de regel niet het geval bij onderdelen onder de motorkap), nieuwheid en eigen karakter
(art. 3.4 lid 1 sub a en b BVIE). Verhandeling van beschermde reserveonderdelen: in beginsel
is dat een inbreuk op het modelrecht op grond van art. 3.16 lid 1 jo. lid 2 BVIE, tenzij beroep
kan worden gedaan op reparatieclausule van art. 3.19 lid 3 BVIE. Dit kan alleen indien de
verhandelende partij aan zijn zorgplicht voldoet door afnemers duidelijk te maken dat de
onderdelen uitsluitend bestemd zijn voor reparatie en het replica’s betreffen van originele
onderdelen waar een modelrecht op rust waarvan hij niet de houder is (HvJ EU Acacia/Audi
en Porsche).
Overnemen van stijlkenmerken
Het overnemen van stijlkenmerken levert geen onrechtmatige daad en is ook geen inbreuk
op het auteursrecht. Stijlelementen worden noch door het auteursrecht noch via
onrechtmatige daad ex art. 6:162 BW beschermd (HR Broeren/Duijsens): negatieve
reflexwerking. Uit het Broeren/Druijses arrest laat de hoge raad nog wel de deur op een kier
t.a.v. bescherming van stijlelementen via art. 6:162 BWL bijkomende omstandigheden zijn
daarvoor vereist. Welke omstandigheden dat zijn wordt echter niet vermeld en om die reden
is de huidige stand van de rechtspraak en de wetenschap dat stijl simpelweg niet beschermd
kan worden via art. 6:162 BW.
