Samenvatting Snap jij die ouders ?
1 Over ouderschap. 1.2 Over de geboorte van eek kind en de ‘geboorte’ van ouderschap
1.3 De geboorte van de onvoorwaardelijkheid
TIJDLOOSHEID- niet herkenbaar als horend bij een bepaalde periode. Tijdloosheid van het vader
of moeder zijn betekent dat het niet is te koppelen aan een bepaalde levensfase en niet aan
bepaalde levensgebeurtenissen.
1.4 Ouderschap, een nieuwe identiteit
Het moment waarop het kind is geboren en het moment waarop een volwassene zich volledig als
ouder aan het kind verbindt, valt niet per definitie samen.
1.5 ouderschap en het overdragen van de opvoeding van je kind
1.6 Over onzekerheid, tegenstrijdige gevoelens en kwetsbaarheid van ouders
Ouders voelen zich altijd schuldig door een ‘verpletterend gevoel van verantwoordelijkheid’.
1.7 Eenmaal ouder altijd ouder, maar voor ieder kind anders
Vanaf het moment waarop de ouder een kind krijgt, zijn het nooit meer alleen de eigen keuzes en
levensgeluk, maar voortaan en voor altijd ook het levensgeluk van dit kind. Ook als het kind
volwassen is. Dat maakt ouderschap tijdloos en ouders kwetsbaar.
1.8 SAMENVATTING LEZEN BLZ 36
2 Over opvoeden en ouders gesproken 2.2 over opvoeden gesproken
Opvoeden kan worden omschreven als:
- Het door volwassenen begeleiden van een kind tot deze zelfstandig kan deelnemen aan de
samenleving.
Andere definities:
- Opvoeden is het door mensen bedoeld of onbedoeld, uitoefenen van invloed op de
ontwikkeling van een kind
- Opvoeding is het proces waarin een kind door een ouder wordt gevormd naar de normen
en waarden van diens opvoeder en daarmee meestal naar de voornaamste normen en
waarden van de samenleving waarin hij leeft.
Drie verschillende omschrijvingen voor hetzelfde begrip. Het enige dat overeenkomt is dat
opvoeden word gezien als een activiteit gericht op een kind om een bepaald doel te bereiken.
Hoewel we de term ‘opvoeden’ vaak gebruiken, blijft het de vraag of daarmee duidelijk is wat
daaronder precies verstaan moet worden.
2.3 Opvoeden is interactie
FURMAN concentreert zich met deze fasering op de wisselwerking tussen kind en ouder, op het
interactionele aspect
Alles wat een kind moet leren voor het iets zelfstandig kan verloopt volgens dit fasepatroon van :
FASE 1- iets wordt door een volwassene voor het kind gedaan
FASE 2- de volwassene en het kind doen het samen
FASE 3- onder aanmoediging van een volwassene doet het kind het helemaal zelf
FASE 4- het kind doet het zelfstandig, zonder directe stimulans en aanmoediging.
2.3.1 De opvoeding en een professional
2.3.2 De opvoeding en een moeder
Een kind maakt stappen in zijn zelfstandigheidsontwikkeling waarbij een volwassene het kind door
de fasen loodst. Wanneer een kind een stapje maakt naar zelfstandigheid dan is dat zowel voor
hem als voor de opvoedende volwassene een overwinning.
2.3.3 De opvoeding en een professional(2)
2.3.4 De opvoeding en een moeder(2)
Ouderschap beperkt zich niet tot een rol of taak en niet tot een bepaald levensterrein of
levensfase. Het ouderschap is blijvend, maar het opvoederschap is tijdelijk, ook voor de ouder.
EXISTENTIËLE VERANDERING- een verandering in het totale ‘zijn’.
Het gevoel van welzijn van de ouder is vanaf het moment van ‘ja’ zeggen volledig verbonden met
het welzijn van het kind. Dit verschilt sterk met iemand die als professional met kinderen te maken
heeft.
2.4 De fasen van Furman en ouderschap
De vier fasen van Furman kunnen we zien als de stappen die ouders en kinderen met elkaar nemen
in het proces van zelfstandigheidsgroei van kinderen.
De wederzijdse afhankelijkheid die de ouder-kindrelatie karakteriseert, maakt dat ouders hun
emoties in de hand moeten houden omwille van zichzelf, van hun kind én van hun relatie. En niet
te vergeten ook de relatie met mensen in hun omgeving die allemaal meekijken en een oordeel
hebben over hun ouderschap.
2.5 SAMENVATTING LEZEN BLZ 45
3 De interne dialoog, krachtbron van ouders
De INTERNE DIALOOG- Intern onszelf vragen stellen. Jezelf iets afvragen.
, Hierin wikt en weegt de ouder. Neemt de eigen emoties en het eigen gedrag en die van het kind
onder de loep en maakt keuzes.
Wij observeren de ander, krijgen reacties van anderen op ons gedrag en kijken naar onszelf,
denken daarover na en trekken conclusies. De bevindingen die ons dat oplevert, helpen bij het
maken van keuzes om, al dan niet, ons gedrag bij te stellen.
Dit MECHANISME draagt ertoe bij dat we niet enkel vanuit driften en emoties reageren, maar ook
dat we leren over onszelf, over ons sociaal functioneren en dat we ons gedrag reguleren.
3.2 De dialoog die de ouder met zichzelf voert
3.3 De stagnerende Interne Dialoog van de ouder
3.4 De interne dialoog, krachtbron bij zware besluitvorming van de ouder
3.5 SAMENVATTING LEZEN BLZ 54
4 Omstandigheden van ouderschap
4.2 Eigenschappen van je kind kunnen zien als een omstandigheid van ouderschap
De beoordeling of iets een positieve of negatieve omstandigheid is, kan alleen de ouder zelf.
Bij een gesprek over omstandigheden voor ouders spelen specifieke eigenschappen een grote rol:
- Fysieke kenmerken
- Psychische kenmerken
- Conditie
- Intelligentie
- Plaats in de kinderrij
4.2.1 Ouder zijn van een dubbel gehandicapt kind
Ouders van kinderen met een beperking zeggen dat het hebben van zo’n kind een appel doet op
hun besef dat zij voor dit kind verantwoordelijk zijn. ouders kunnen de beperkingen van hun kind
als een negatieve omstandigheid van hun ouderschap ervaren. Anderzijds kan de beperkte
ontwikkeling van hun kind ook veel levenservaring opleveren.
4.2.2 ouder zijn van een puberkind
LATENTIEKIND- dit is voor ouders en kinderen een relatief rustige fase waarin het kind zich
geleidelijk fysiek, cognitief, emotioneel en psychisch ontwikkelt.
De verworven zelfstandigheid en vrijheden van kinderen in de adolescentiefase vragen van ouders
minder direct toezicht houden en meer ruimte geven, zodat de kinderen zelf kunnen
experimenteren.
4.2.3 Een ‘alle dagen heel druk kind’
Een kind met een gediagnosticeerde aandachts- en concentratiestoornis en hyperactiviteit vraagt
onder andere extra waakzaamheid en regelgeving van ouders. Het kan ouders uitputten.
4.2.4 Een gezin met een of met meerdere kinderen
Bij een problematische kinderontwikkeling helpt het ouders om ook positieve ervaringen te hebben
of alsnog te krijgen(nog een kind). Dit helpt hen om hun negatieve ervaringen te relativeren en te
compenseren.
Het bij ouders informeren naar probleemgedrag van kinderen of het afnemen van een
ontwikkelingsanamnese van een kind of van de ouder confronteert de ouders sterk met hun
onvermogen en/of eigen kwetsbaarheid. Daarnaar informeren moet dan ook vanuit sensitiviteit en
empathisch vermogen richting ouders plaatsvinden.
4.3 Je persoonlijke eigenschappen en gezinsomstandigheden kunnen zien als
omstandigheden van ouderschap
Constitutionele en conditionele eigenschappen van ouders die als verzwarende omstandigheid
worden gezien:
- De intellectuele bagage - fysieke beperkingen
- Leeftijd - psychische beperkingen
- Ziek of gezond
Vaak is er de klacht dat ouders te weinig betrokken zijn. dit blijkt vaak te zijn gekoppeld aan een
strikt en vaak collectief oordeel over de definitie van een ‘betrokken ouder’.
Heeft een kind twee ouders en functioneren beiden in hetzelfde gezin dan is de aard van hun
relatie als ouder voor beiden te zien als een omstandigheid van hun ouderschap. En alleen zij zelf
kunnen ervan zeggen of zij dit als steunend of stresserend ervaren en wanneer.
4.4 Overige omstandigheden
Ook omstandigheden als werk en inkomen, behuizing en woonomgeving, geloofsovertuiging en
vrijetijdsbesteding een rol. de lijst met overige omstandigheden is bijna onuitputtelijk.
Ook familie op afstand kan fungeren als een positieve omstandigheid van ouders.
Bij het in kaart brengen van omgevingsfactoren is het belangrijk om de maatschappelijke context,
de tijdgeest met de geldende waarden en normen rond ouders, daarbij mee te nemen.
4.5 Het verschil tussen denken in ouderlijke omstandigheden en in risico- en
beschermingsfactoren
1 Over ouderschap. 1.2 Over de geboorte van eek kind en de ‘geboorte’ van ouderschap
1.3 De geboorte van de onvoorwaardelijkheid
TIJDLOOSHEID- niet herkenbaar als horend bij een bepaalde periode. Tijdloosheid van het vader
of moeder zijn betekent dat het niet is te koppelen aan een bepaalde levensfase en niet aan
bepaalde levensgebeurtenissen.
1.4 Ouderschap, een nieuwe identiteit
Het moment waarop het kind is geboren en het moment waarop een volwassene zich volledig als
ouder aan het kind verbindt, valt niet per definitie samen.
1.5 ouderschap en het overdragen van de opvoeding van je kind
1.6 Over onzekerheid, tegenstrijdige gevoelens en kwetsbaarheid van ouders
Ouders voelen zich altijd schuldig door een ‘verpletterend gevoel van verantwoordelijkheid’.
1.7 Eenmaal ouder altijd ouder, maar voor ieder kind anders
Vanaf het moment waarop de ouder een kind krijgt, zijn het nooit meer alleen de eigen keuzes en
levensgeluk, maar voortaan en voor altijd ook het levensgeluk van dit kind. Ook als het kind
volwassen is. Dat maakt ouderschap tijdloos en ouders kwetsbaar.
1.8 SAMENVATTING LEZEN BLZ 36
2 Over opvoeden en ouders gesproken 2.2 over opvoeden gesproken
Opvoeden kan worden omschreven als:
- Het door volwassenen begeleiden van een kind tot deze zelfstandig kan deelnemen aan de
samenleving.
Andere definities:
- Opvoeden is het door mensen bedoeld of onbedoeld, uitoefenen van invloed op de
ontwikkeling van een kind
- Opvoeding is het proces waarin een kind door een ouder wordt gevormd naar de normen
en waarden van diens opvoeder en daarmee meestal naar de voornaamste normen en
waarden van de samenleving waarin hij leeft.
Drie verschillende omschrijvingen voor hetzelfde begrip. Het enige dat overeenkomt is dat
opvoeden word gezien als een activiteit gericht op een kind om een bepaald doel te bereiken.
Hoewel we de term ‘opvoeden’ vaak gebruiken, blijft het de vraag of daarmee duidelijk is wat
daaronder precies verstaan moet worden.
2.3 Opvoeden is interactie
FURMAN concentreert zich met deze fasering op de wisselwerking tussen kind en ouder, op het
interactionele aspect
Alles wat een kind moet leren voor het iets zelfstandig kan verloopt volgens dit fasepatroon van :
FASE 1- iets wordt door een volwassene voor het kind gedaan
FASE 2- de volwassene en het kind doen het samen
FASE 3- onder aanmoediging van een volwassene doet het kind het helemaal zelf
FASE 4- het kind doet het zelfstandig, zonder directe stimulans en aanmoediging.
2.3.1 De opvoeding en een professional
2.3.2 De opvoeding en een moeder
Een kind maakt stappen in zijn zelfstandigheidsontwikkeling waarbij een volwassene het kind door
de fasen loodst. Wanneer een kind een stapje maakt naar zelfstandigheid dan is dat zowel voor
hem als voor de opvoedende volwassene een overwinning.
2.3.3 De opvoeding en een professional(2)
2.3.4 De opvoeding en een moeder(2)
Ouderschap beperkt zich niet tot een rol of taak en niet tot een bepaald levensterrein of
levensfase. Het ouderschap is blijvend, maar het opvoederschap is tijdelijk, ook voor de ouder.
EXISTENTIËLE VERANDERING- een verandering in het totale ‘zijn’.
Het gevoel van welzijn van de ouder is vanaf het moment van ‘ja’ zeggen volledig verbonden met
het welzijn van het kind. Dit verschilt sterk met iemand die als professional met kinderen te maken
heeft.
2.4 De fasen van Furman en ouderschap
De vier fasen van Furman kunnen we zien als de stappen die ouders en kinderen met elkaar nemen
in het proces van zelfstandigheidsgroei van kinderen.
De wederzijdse afhankelijkheid die de ouder-kindrelatie karakteriseert, maakt dat ouders hun
emoties in de hand moeten houden omwille van zichzelf, van hun kind én van hun relatie. En niet
te vergeten ook de relatie met mensen in hun omgeving die allemaal meekijken en een oordeel
hebben over hun ouderschap.
2.5 SAMENVATTING LEZEN BLZ 45
3 De interne dialoog, krachtbron van ouders
De INTERNE DIALOOG- Intern onszelf vragen stellen. Jezelf iets afvragen.
, Hierin wikt en weegt de ouder. Neemt de eigen emoties en het eigen gedrag en die van het kind
onder de loep en maakt keuzes.
Wij observeren de ander, krijgen reacties van anderen op ons gedrag en kijken naar onszelf,
denken daarover na en trekken conclusies. De bevindingen die ons dat oplevert, helpen bij het
maken van keuzes om, al dan niet, ons gedrag bij te stellen.
Dit MECHANISME draagt ertoe bij dat we niet enkel vanuit driften en emoties reageren, maar ook
dat we leren over onszelf, over ons sociaal functioneren en dat we ons gedrag reguleren.
3.2 De dialoog die de ouder met zichzelf voert
3.3 De stagnerende Interne Dialoog van de ouder
3.4 De interne dialoog, krachtbron bij zware besluitvorming van de ouder
3.5 SAMENVATTING LEZEN BLZ 54
4 Omstandigheden van ouderschap
4.2 Eigenschappen van je kind kunnen zien als een omstandigheid van ouderschap
De beoordeling of iets een positieve of negatieve omstandigheid is, kan alleen de ouder zelf.
Bij een gesprek over omstandigheden voor ouders spelen specifieke eigenschappen een grote rol:
- Fysieke kenmerken
- Psychische kenmerken
- Conditie
- Intelligentie
- Plaats in de kinderrij
4.2.1 Ouder zijn van een dubbel gehandicapt kind
Ouders van kinderen met een beperking zeggen dat het hebben van zo’n kind een appel doet op
hun besef dat zij voor dit kind verantwoordelijk zijn. ouders kunnen de beperkingen van hun kind
als een negatieve omstandigheid van hun ouderschap ervaren. Anderzijds kan de beperkte
ontwikkeling van hun kind ook veel levenservaring opleveren.
4.2.2 ouder zijn van een puberkind
LATENTIEKIND- dit is voor ouders en kinderen een relatief rustige fase waarin het kind zich
geleidelijk fysiek, cognitief, emotioneel en psychisch ontwikkelt.
De verworven zelfstandigheid en vrijheden van kinderen in de adolescentiefase vragen van ouders
minder direct toezicht houden en meer ruimte geven, zodat de kinderen zelf kunnen
experimenteren.
4.2.3 Een ‘alle dagen heel druk kind’
Een kind met een gediagnosticeerde aandachts- en concentratiestoornis en hyperactiviteit vraagt
onder andere extra waakzaamheid en regelgeving van ouders. Het kan ouders uitputten.
4.2.4 Een gezin met een of met meerdere kinderen
Bij een problematische kinderontwikkeling helpt het ouders om ook positieve ervaringen te hebben
of alsnog te krijgen(nog een kind). Dit helpt hen om hun negatieve ervaringen te relativeren en te
compenseren.
Het bij ouders informeren naar probleemgedrag van kinderen of het afnemen van een
ontwikkelingsanamnese van een kind of van de ouder confronteert de ouders sterk met hun
onvermogen en/of eigen kwetsbaarheid. Daarnaar informeren moet dan ook vanuit sensitiviteit en
empathisch vermogen richting ouders plaatsvinden.
4.3 Je persoonlijke eigenschappen en gezinsomstandigheden kunnen zien als
omstandigheden van ouderschap
Constitutionele en conditionele eigenschappen van ouders die als verzwarende omstandigheid
worden gezien:
- De intellectuele bagage - fysieke beperkingen
- Leeftijd - psychische beperkingen
- Ziek of gezond
Vaak is er de klacht dat ouders te weinig betrokken zijn. dit blijkt vaak te zijn gekoppeld aan een
strikt en vaak collectief oordeel over de definitie van een ‘betrokken ouder’.
Heeft een kind twee ouders en functioneren beiden in hetzelfde gezin dan is de aard van hun
relatie als ouder voor beiden te zien als een omstandigheid van hun ouderschap. En alleen zij zelf
kunnen ervan zeggen of zij dit als steunend of stresserend ervaren en wanneer.
4.4 Overige omstandigheden
Ook omstandigheden als werk en inkomen, behuizing en woonomgeving, geloofsovertuiging en
vrijetijdsbesteding een rol. de lijst met overige omstandigheden is bijna onuitputtelijk.
Ook familie op afstand kan fungeren als een positieve omstandigheid van ouders.
Bij het in kaart brengen van omgevingsfactoren is het belangrijk om de maatschappelijke context,
de tijdgeest met de geldende waarden en normen rond ouders, daarbij mee te nemen.
4.5 Het verschil tussen denken in ouderlijke omstandigheden en in risico- en
beschermingsfactoren
