3.1
• Zintuigen / prikkel
o Gezichtszintuig / licht
o Gehoorzintuig / geluid (trillende lucht)
o Reukzintuig / geurstoffen
o Smaakzintuig / smaakstoffen
o Warmtezintuig / temperatuur boven 37°
o Koudezintuig / temperatuur onder 37°
o Tastzintuig / hoe een voorwerp voelt
o Pijnzintuig / pijn
o Deel van de hersenen voor een specifiek zintuig: hersencentrum
• Verwerking van prikkels
o Zintuig vangt prikkel op ➞ reageert met impuls versturen ➞ via zenuw ➞ hersenen
o Zenuw: bundels zenuwceluitlopers die impulsen doorgeven
o Ruggenmerg: zenuwen lopen in rug naar de hersenen
o Zenuwen + hersenen + ruggenmerg = zenuwstelsel
o Gevoelszenuwen: zenuwen die impuls naar hersenen sturen
o Bewegingszenuwen: zenuw die impuls stuurt vanuit hersenen
o Schakelcellen: verbindingen tussen andere zenuwcellen
, 3.2 Het oog
• De buitenkant
o Iris: gekleurde deel
o Pupil: het zwarte deel, opening die licht binnenlaat
o Oogwit: zit om iris heen
o Wenkbrauwen, oogleden en wimpers zijn bedoeld om je ogen te beschermen tegen
stof
o Traanklier zit boven je ogen, elke keer als je knippert wordt traanvocht verspreid
o Traanbuisjes voeren vocht en vuiltjes af naar je neus, huilen ➞ traanbuis
overstroomt ➞ tranen over gezicht
• Binnenkant oog
o Oogbol zit vast aan oogkas met spieren
o Binnenkant: glasachtig lichaam
o Harde oogvlies: buitenste vlies, oogwit
▪ Voor de iris doorzichtig: hoornvlies, ligt valt hierdoor naar binnen
o Vaatvlies: middelste laag, bloedvaatjes
▪ Voorkant gekleurd: iris
o Netvlies: binnenste vlies, hier zitten de lichtgevoelige zintuigcellen
• Hoe werkt je oog?
1. Licht wordt teruggekaatst
2. Teruggekaatste licht via hoornvlies en pupil in het oog
3. Lens maakt scherp beeld op netvlies
4. Zintuigcellen vangen prikkels op
5. Prikkels ➞ impulsen ➞ via oogzenuw ➞ hersenen ➞ bewustwording
− Gele vlek = beste zien
− Blinde vlek = niet zien, door oogzenuw
• Kleur zien
o Staafjes
▪ Zwart, wit en grijs
▪ Alleen bij weinig licht
o Kegeltjes
▪ 3 typen: rood, groen en blauw licht
▪ Kleur = verschillende kegeltjes geprikkeld
• Hoe krijgen je ogen steeds genoeg licht?
o Hoeveelheid licht regelen: pupilreflex
o Weinig licht: lengtespiertjes trekken samen ➞ pupil groter ➞meer licht op netvlies
o Veel licht: kringspier trekt samen ➞ pupil kleiner ➞ minder licht op netvlies ➞
netvlies beschadigd niet
• Scherp zien
o Accomoderen: lens platter of boller maken zodat je scherper ziet, komt door
straallichaam
• Zintuigen / prikkel
o Gezichtszintuig / licht
o Gehoorzintuig / geluid (trillende lucht)
o Reukzintuig / geurstoffen
o Smaakzintuig / smaakstoffen
o Warmtezintuig / temperatuur boven 37°
o Koudezintuig / temperatuur onder 37°
o Tastzintuig / hoe een voorwerp voelt
o Pijnzintuig / pijn
o Deel van de hersenen voor een specifiek zintuig: hersencentrum
• Verwerking van prikkels
o Zintuig vangt prikkel op ➞ reageert met impuls versturen ➞ via zenuw ➞ hersenen
o Zenuw: bundels zenuwceluitlopers die impulsen doorgeven
o Ruggenmerg: zenuwen lopen in rug naar de hersenen
o Zenuwen + hersenen + ruggenmerg = zenuwstelsel
o Gevoelszenuwen: zenuwen die impuls naar hersenen sturen
o Bewegingszenuwen: zenuw die impuls stuurt vanuit hersenen
o Schakelcellen: verbindingen tussen andere zenuwcellen
, 3.2 Het oog
• De buitenkant
o Iris: gekleurde deel
o Pupil: het zwarte deel, opening die licht binnenlaat
o Oogwit: zit om iris heen
o Wenkbrauwen, oogleden en wimpers zijn bedoeld om je ogen te beschermen tegen
stof
o Traanklier zit boven je ogen, elke keer als je knippert wordt traanvocht verspreid
o Traanbuisjes voeren vocht en vuiltjes af naar je neus, huilen ➞ traanbuis
overstroomt ➞ tranen over gezicht
• Binnenkant oog
o Oogbol zit vast aan oogkas met spieren
o Binnenkant: glasachtig lichaam
o Harde oogvlies: buitenste vlies, oogwit
▪ Voor de iris doorzichtig: hoornvlies, ligt valt hierdoor naar binnen
o Vaatvlies: middelste laag, bloedvaatjes
▪ Voorkant gekleurd: iris
o Netvlies: binnenste vlies, hier zitten de lichtgevoelige zintuigcellen
• Hoe werkt je oog?
1. Licht wordt teruggekaatst
2. Teruggekaatste licht via hoornvlies en pupil in het oog
3. Lens maakt scherp beeld op netvlies
4. Zintuigcellen vangen prikkels op
5. Prikkels ➞ impulsen ➞ via oogzenuw ➞ hersenen ➞ bewustwording
− Gele vlek = beste zien
− Blinde vlek = niet zien, door oogzenuw
• Kleur zien
o Staafjes
▪ Zwart, wit en grijs
▪ Alleen bij weinig licht
o Kegeltjes
▪ 3 typen: rood, groen en blauw licht
▪ Kleur = verschillende kegeltjes geprikkeld
• Hoe krijgen je ogen steeds genoeg licht?
o Hoeveelheid licht regelen: pupilreflex
o Weinig licht: lengtespiertjes trekken samen ➞ pupil groter ➞meer licht op netvlies
o Veel licht: kringspier trekt samen ➞ pupil kleiner ➞ minder licht op netvlies ➞
netvlies beschadigd niet
• Scherp zien
o Accomoderen: lens platter of boller maken zodat je scherper ziet, komt door
straallichaam
